Onduidelijkheid bij Justitie over aanpak van roesmiddel Qat

NIJMEGEN, 28 JUNI. Er bestaat onduidelijkheid over de aanpak van de handel in het 'verdovende middel' qat. Politiekorpsen treden verschillend op bij bezit van het middel. Het ministerie van WVC noemt de risico's van qat “zeer beperkt” en plaatst vraagtekens bij het beleid van Justitie.

Qat (catha edulis) is een struik die groeit in de bergen van Jemen, Kenia, Ethiopië en Somalië. 'Qat'-bladeren, door Afrikanen geïmporteerd uit vooral Somalië, hebben bij langdurig kauwen een licht verdovende werking. Sinds begin mei vallen de werkzame bestanddelen van de plant - cathine en cathinon - onder het VN-verdrag over verboden psychotrope stoffen.

Volgens de Haarlemse officier van justitie mr. Hemmes-Boender zorgt de qathandel op Schiphol voor overlast. Een paar keer per week worden met de KLM of de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa enkele honderden kilo's van het middel ingevlogen. Bij het vrachtstation op de luchthaven Schiphol arresteerde de douane vorige week drie mannen van Afrikaanse afkomst. Omdat het middel vers gebruikt moet worden, wordt de lading snel verhandeld op de parkeerterreinen van de luchthaven. Zeshonderd kilo van het onder Afrikanen populaire middel werd in beslag genomen.

De Nijmeegse politie heeft zondagavond echter twee Somalische mannen, die in het bezit waren van driehonderd kilo qat, na overleg met het openbaar ministerie weer heengezonden. De lading qat is terug gegeven. Omdat de douane op Schiphol vorige week voor het eerst qat-handelaren had aangehouden, meenden de Nijmeegse politieambtenaren dat de twee mannen strafbaar waren.

“Maar de blaadjes en de twijgen van Qat worden in de Opiumwet niet als verdovend middel genoemd”, aldus een woordvoerder van de Nijmeegse politie. Volgens de politiewoordvoerder is het moeilijk om deze stoffen, al kauwend, uit de qat-bladeren te halen. Om die reden heeft de politie beide mannen gistermorgen vrijgelaten, aldus de woordvoerder.

De Arnhemse officier van justitie mr. Buijst wijst erop dat het niet de bedoeling is afstand te nemen van het beleid om de in qat werkzame middelen op de lijst van verboden stoffen te zetten.

“De aard van het probleem was anders. In Nijmegen ging het slechts om het voorhanden hebben van qat”, aldus Buijst, “Op Schiphol ging het om paal en perk stellen aan de invoer van en de overlast die handel in het middel teweeg bracht.” De officier in Arnhem kijkt wat hij verder met deze zaak aan moet. In het ressort Arnhem is geen sprake van overlast door het gebruik van of de handel in qat.

Een woordvoerder van het ministerie van WVC zegt dat het verschil in optreden tussen Arnhem en Haarlem aangeeft “dat er twijfel bestaat bij het OM over de interpretatie van het verdrag inzake psychotrope stoffen”. Een beleidsmedewerker op WVC noemt de risico's van qat voor de volksgezondheid zeer beperkt. “Het effect is vergelijkbaar met een sterke kop koffie en een sigaret op een lege maag.” Qat kost ongeveer vijfentwintig gulden per kilo.