'Mogelijkheden voor paars nog steeds aanwezig'

DEN HAAG, 28 JUNI. De vorming van een 'paarse coalitie' is volgens twee oud-informateurs, K. de Vries (PvdA) en J. Vis (D66), nog steeds goed mogelijk.

Zij zeiden dit gisteren tijdens de persconferentie nadat duidelijk was geworden dat de pogingen om zo'n coalitie te formeren waren mislukt. De derde oud-informateur, G. van Aardenne (VVD), toonde zich sceptischer.

De Vries en Vis, verwezen naar het gegroeide onderling vertrouwen tussen de drie onderhandelaars en de gunstige berekeningen van het Centraal Planbureau voor de werkgelegenheid en het inkomensbeleid. De Vries twijfelde echter aan de politieke wil van de onderhandelaars om tot overeenstemming te komen en bagatelliseerde de eigen rol in de besprekingen. “Ik geloof niet dat wij voor veel draagvlak hebben gezorgd”, aldus De Vries. Hij nam afstand van de term 'procesbegeleider' die voor zijn functie werd gebruikt.

Van Aardenne wees erop dat door de opbouw van de besprekingen de contrasten tussen PvdA en VVD pas na enkele weken helder werden. De tegenstelling tussen PvdA die de overdrachtsuitgaven wilden beschermen en de VVD die daar juist wilde ingrijpen om uitgaven voor de infrastructuur mogelijk te maken, oogde vrij klassiek, aldus Van Aardenne. Hij vergeleek de besprekingen met de overstroming van 1953. “Het grootste probleem is het sluiten van het laatste sluitgat want dat is altijd het diepste.”

De sociale partners hebben met een mengeling van instemming en opluchting gereageerd op het mislukken van de 'paarse' onderhandelingen. Het NCW wees op het voornemen van PvdA, D66 en VVD om de rol van werkgevers en werknemersorganisaties bij de uitvoering van de sociale zekerheid te verkleinen. Het VNO vreesde dat het paarse kabinet toch niet genoeg zou zijn toegekomen aan een gezondmaking van de economie. Het FNV vreesde een te diep insnijden in de sociale zekerheid. Volgens het CNV maakt de gang van zaken duidelijk dat de politiek niet in staat is om de sociale zekerheid, met name de WAO, behoorlijk te regelen.

Alle kleine fracties hebben gisteren zonder verbazing gereageerd op het stranden van een paarse coalitie. Het Algemeen Ouderen Verbond verklaarde dat het in de lijn der verwachtingen lag dat de drie partijen er niet uit zouden komen. GroenLinks-fractieleider Rosenmöller was opgelucht dat Kok niet heeft mee willen meewerken aan harde ingrepen in de sociale zekerheid. Rosenmöller heeft een spoeddebat aangevraagd met de drie informateurs. RPF-voorman Van Dijke noemde het een schandaal dat de onderhandelingen zo lang hebben geduurd.

Bij de politieke jongerenorganisaties van PvdA, D66 en VVD die eerder samen een 'paars regeerakkoord' sloten, heerste zware teleurstelling.

De Jonge Democraten kritiseerden eveneens Bolkestein. “We zijn weer een illusie armer”.