Koreaanse top van 25-27 juli in Pyongyang

PANMUNJOM/ WASHINGTON, 28 JUNI. Functionarissen uit Noord- en Zuid-Korea hebben vandaag in bilaterale besprekingen overeenstemming bereikt over het houden van een driedaagse topontmoeting, van 25 tot 27 juli, in de Noordkoreaanse hoofdstad Pyongyang en een vervolgbijeenkomst in Seoul op een nader te bepalen datum.

Het overleg, dat werd gevoerd in de bestandsplaats Panmunjom, in de gedemilitariseerde zone tussen de twee landen, leek aanvankelijk vast te zullen lopen op meningsverschillen over de datum en de plaats. Noord-Korea stelde eerst 15 augustus voor, wanneer in het land ook een door het regime georganiseerde 'herenigingsmars' plaatsheeft. Seoul interpreteerde de mars als anti-Zuidkoreaanse propaganda en stelde voor de top een maand eerder te houden. Bovendien eiste Zuid-Korea na de bijeenkomst in Pyongyang een vervolg in Seoul op een nader gespecificeerde datum.

Na een hele dag vergaderen werd vanmiddag een compromis gevonden: Noord-Korea ging akkoord met een eerdere datum; Zuid-Korea was bereid voor de vervolgontmoeting in Seoul nog geen definitieve datum te noemen.

Indien de Noordkoreaanse president Kim Il Sung zijn Zuidkoreaanse ambtgenoot Kim Young Sam volgende maand inderdaad ontmoet, zal het de eerste maal zijn sinds de Koreaanse tweedeling in 1945 dat leiders uit noord en zuid elkaar spreken. Technisch gesproken zijn de twee landen sinds de Koreaanse oorlog van 1950-53, die werd beëindigd met een wapenstilstand, zelfs nog steeds in staat van oorlog.

De afgelopen twintig jaar zijn al eerder voorbereidingen getroffen voor een inter-Koreaanse top, maar de onenigheid bleek steeds te groot voor een praktische uitvoering. Volgens waarnemers is de kans nu echter groter dan ooit dat de top wel doorgang zal vinden. Zuid-Korea wil het Noordkoreaanse nucleaire programma bovenaan de agenda plaatsen, maar het is de vraag of Pyongyang daarmee in zal stemmen.

De Verenigde Staten hebben intussen bevestigd dat zij hun bilaterale overleg met Noord-Korea op 8 juli in Genève zullen hervatten. Pyongyang had de besprekingen al eerder aangekondigd. Naar verwachting zal de eerste ronde een week duren. Inzet van Amerikaanse kant is een volledige internationale controle op het Koreaanse nucleaire programma dat volgens Washington gericht is op het maken van kernwapens. De Noordkoreanen eisen diplomatieke erkenning en mogelijk economische hulp. De VS zijn bereid over diplomatieke betrekkingen met Pyongyang te praten.

De twee landen voerden de afgelopen jaren twee maal eerder vruchteloos overleg. De nieuwste besprekingen zijn mogelijk gemaakt door bemiddeling van de vroegere Amerikaanse president Jimmy Carter, die eerder deze maand naar Pyongyang reisde en met zijn missie bijdroeg aan het luwen van de crisis op het Koreaanse schiereiland. Die was ontstaan nadat Noord-Korea vorige maand was begonnen met het vervangen van uraniumstaven in zijn kerncentrale in Yongbyon, zonder effectief toezicht van de inspecteurs van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA). De VS dreigden daarna via sancties van de Verenigde Naties Noord-Korea te zullen dwingen zijn nucleaire programma alsnog aan de inspecties van het IAEA te laten onderwerpen. De behandeling van een Amerikaanse resolutie in de Veiligheidsraad van de VN over sancties tegen Noord-Korea wordt nu in afwachting van de uitkomst van de besprekingen in Genève opgeschort.

Tijdens het bezoek van Carter zegde Kim Il Sung toe Noord-Korea's nucleaire programma te zullen bevriezen, waarmee hij de weg vrijmaakte voor de hernieuwde dialoog met Washington. De bevriezing houdt in dat het stalinistische land geen nieuwe brandstofstaven inbrengt in zijn reactor in Yongbyon en dat het geen verrijkt uranium verwijdert. Functionarissen van het IAEA zullen ter plekke waken over de naleving van de afspraken. De twee IAEA-inspecteurs die zich nu in Noord-Korea bevinden zijn vandaag afgelost door twee nieuwe. (AFP, AP, Reuter)