Koers aandeel KPN staat haaks op beursstemming

AMSTERDAM, 28 JUNI. De beurskoers van Koninklijke PTT Nederland (KPN) gaat de laatste dagen dwars tegen het sentiment van de markt in. Als de hele beurs zakt, zoals maandag, gaat KPN omhoog en als de beurs wint, zoals vanochtend, gaat KPN omlaag.

De koers - vanochtend precies 50 gulden - ligt inmiddels weer boven de introductieprijs van 49,75 gulden. Dat betekent dat er nog steeds een goede kans is dat de overheid zijn optie kan uitoefenen om bijna 21 miljoen extra aandelen KPN op de markt te brengen. Dat levert de overheid dan een meevaller op van ongeveer 1 miljard gulden.

ABN Amro, de leider van het bankensyndicaat dat ruim twee weken geleden al 138 miljoen aandelen KPN heeft geplaatst, moet uiterlijk 30 dagen na de beursintroductie bekendmaken of deze optie wordt uitgeoefend. Een woordvoerder van ABN Amro wilde vanochtend niet ingaan op de vraag wanneer deze mededeling komt.

De opmerkelijke koersfluctuaties van KPN worden veroorzaakt door twee kapitaalstromen: enkele grote Nederlandse institutionele beleggers, waaronder het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP), kopen vrijwillig flinke pakketten en professionele handelaren worden door een actie van het bankensyndicaat gedwongen te kopen. Het ABP zou bij de inschrijving op aandelen KPN niets of weinig hebben gekregen. Het ambtenarenpensioenfonds, een van de grootste beleggers ter wereld, zou van de daling van de beurskoersen vorige week hebben geprofiteerd om tegen ingezakte koersen aandelen KPN te sprokkelen.

Deze “gerichte vraag” van Nederlandse beleggers is de afgelopen dagen nog versterkt door afgedwongen vraag van beurshandelaren. Deze partijen hebben aandelen KPN verkocht die zij niet hebben. Daarmee speculeren zij erop dat zij deze stukken later, tegen een lagere prijs, wel kunnen inkopen. Dat is een beleggingstechniek (een short positie) die voor eenvoudige beleggende stervelingen niet is weggelegd, maar die onder professionele handelaren vrij normaal is.

Dit opzetje heeft een groot nadeel: wie aandelen verkoopt moet zij ook leveren, en dat kunnen de beleggers met een tekortpositie natuurlijk niet. Zij lossen dat op door de aandelen tijdelijk te lenen van andere beleggers. En daar zit hem nu de kneep: het bankensyndicaat van KPN heeft volgens een beurshandelaar onderling afgesproken geen stukken voor dit uitlenen beschikbaar te stellen.

Zo worden handelaren met tekortposities gedwongen in de markt toch aandelen te kopen om aan hun leveringsverplichtingen te voldoen. Short squeeze, noemen zij dat. Gisterenmiddag sprong de koers bijvoorbeeld in vijf minuten vijf dubbeltjes naar 50,30 gulden. “Je gebruikt elke truc uit het boek of niet uit het boek om de koers omhoog te krijgen”, zo luidt het commentaar van een beursmakelaar op het beleid van het bankensyndicaat.