'Eerst Korfoe, toen Orlando en nu dit'

Uitspraken van politici, gisteren in het Tweede-Kamergebouw, kort nadat bekend was geworden dat de onderhandelingen over een paarse coalitie zijn mislukt.

R. Oudkerk, een van de nieuwe PvdA-Kamerleden: “Eerst Korfoe, toen Orlando en nu dit. Ik ben zeer teleurgesteld. Het kind wordt met het badwater weggegooid. Gisteren gaf Annelize van der Stoel (VVD-Kamerlid, red.) een borrel in Amsterdam, omdat ze Kamerlid is geworden. Daar waren veel mensen van PvdA, D66 en VVD. Er heerste nog een goede stemming; Annelize kreeg veel paarse bloemen...” Oudkerk ziet een parallel met Nederland-België. “We hebben goed gespeeld, maar verloren. Er waren ontzettend veel kansen. Bolkestein vervulde de rol van Preud'homme.” De vorming van een paarse coalitie in de nabije toekomst acht hij niet uitgesloten: “Niets is onmogelijk. We kunnen ook nog van Marokko winnen. Je moet niet zeggen dat dit op voorhand mislukt is.”

H.J.L. Vonhoff, commissaris van de koningin in Groningen, speurt in het Kamergebouw naar staatssecretaris Cohen: “Ik zoek een staatssecretaris die opeens een stuk minder demissionair is.” Over paars: “Als je zes weken met elkaar aan de gang bent, hoop je dat er resultaat uit komt. Maar een kabinet kan alleen gevormd worden als er een duidelijk programma aan ten grondslag ligt. Er moet nu eerst worden nagegaan welke andere meerderheden gevormd kunnen worden.” De schuldvraag interesseert hem niet. “Interessant is het resultaat.”

F. Rottenberg (PvdA-voorzitter) loopt langs Vonhoff, die telefonisch opnieuw een poging doet Cohen te traceren, en verschaft opheldering. De PvdA-staatssecretaris zit nog in een commissievergadering. Rottenberg over de paarse mislukking: “We ronden eerst dit af en morgen de toekomst.”

J. Nijpels, fractievoorzitter Algemeen Ouderen Verbond: “Dat paars zou mislukken zat er vanaf het begin wel in. Het is slecht voor het land dat het zo verschrikkelijk lang heeft geduurd. Ze hadden met de moeilijke punten moeten beginnen. We zijn nu in een impasse terechtgekomen. Er is weinig enthousiasme voor andere coalities. Misschien moeten we gaan denken aan een zakenkabinet, of als het allemaal te lang duurt aan nieuwe verkiezingen.”

H. Janmaat, fractievoorzitter Centrumdemocraten: “Mooi. De kiezers hebben duidelijk aangegeven dat zij een verschuiving naar rechts willen. De VVD zette nu de eigen toekomst op het spel en terecht heeft Bolkestein het niet aangedurfd. PvdA, CDA en D66 samen kan niet. PvdA en CDA hebben een gigantische nederlaag achter de rug en Van Mierlo heeft geen oplossingen. Die paarse jongensdroom van 'm is nu voorbij.”

W. Mateman, Tweede-Kamerlid voor het CDA, verlaat omstreeks half vijf het Kamergebouw. “It's all in the game.” Hij heeft er nog geen seconde over nagedacht hoe het nu verder moet. “Ik mis elk inzicht in de verhoudingen. Ik heb er ook geen uitgesproken mening over of we nu in de regering of in de oppositie moeten. In beide gevallen kunnen we ons partijprogramma uitdragen.”

M. Kamp, Tweede-Kamerlid VVD, neemt in haar werkkamer met een medewerker stukken door. Ze is niet rouwig om de mislukking van het paarse avontuur. “Niet de kleur is bepalend, maar de inhoud. Nederland staat op een keerpunt, van verzorgingsstaat naar waarborgstaat. We moeten de eenentwintigste eeuw in en voor Nederland doen wat belangrijk is.” Oud-Kamerlid N. Rempt-Halmmans de Jongh valt haar vanuit de deuropening bij: “We komen er niet met pappen en nathouden.”