Regering Israel opgelucht over rapport moorden Hebron

TEL AVIV, 27 JUNI. Temidden van tamelijk scherpe verdeeldheid in de politiek heeft de Israelische regering gisteren de bevindingen van de commissie-Shamgar inzake de moordpartij in Hebron eenstemmig goedgekeurd. In een rapport van 338 bladzijden zuivert deze juridische commissie van onderzoek de regering en het leger van elke blaam voor het door dr Baruch Goldstein op 25 februari 1994 aangerichte bloedbad in de Ibrahim-moskee in Hebron, waarbij 29 biddende Palestijnen werden gedood.

De commissie-Shamgar is tot de conclusie gekomen dat dr Goldstein in zijn eentje de moord heeft beraamd en uitgevoerd. Zelfs de binnenlandse veiligheidsdienst Shin-Bet gaat vrijuit, omdat de commissie van oordeel is dat een dergelijke moordpartij niet is te voorzien. Getuigenissen van Palestijnse overlevenden van de moordpartij dat er van verscheidene kanten het vuur op de in gebed verzonken Palestijnen werd geopend en er ook een granaat in de moskee was ontploft zijn wegens hun tegenstrijdig karakter door de commissie terzijde geschoven.

De commissie doet enkele aanbevelingen, zoals een verbod voor joodse kolonisten en niet-dienstdoende soldaten om de moskee, waar zich ook in de Machpela-grot de graven van de aartsvaders bevinden, met wapens te betreden. Tevens beveelt de commissie aan biddende moslims en joden volledig van elkaar te scheiden en een speciale militaire eenheid op te richten om deze heilige plaats te beschermen.

De commissie plaatst de misdaad in de moskee wel tegen de achtergrond van het falen van het leger en politie in de door Israeli bezette gebieden wettelijk gezag uit te oefenen en aan gebrek aan coördinatie tussen beide lichamen. Ook wijst de commissie op de verwarrende schietorders die de soldaten kregen. Enkele soldaten getuigden dat zij onder strikte orders stonden onder geen enkele omstandigheid op joodse kolonisten te schieten, hetgeen door hun superieuren voor de commissie werd ontkend.

Ondanks deze op- en aanmerkingen is het rapport van de commissie door de regering met een zucht van verlichting ontvangen omdat er in schrille tegenstelling tot in het verleden uitgebrachte juridische rapporten van onderzoek geen koppen worden gesneld. Zelden is volgens Israelische commentatoren het leger zo grondig door een dergelijke commissie in bescherming genomen, hetgeen de wrevel aan de linkerflank van de Israelische politiek en de bittere kritiek van Palestijnse zijde verklaart. Voortbordurend op de algemene strekking van het rapport zei premier Yitzhak Rabin gisteren dat het leger “een joodse gek er niet van kan weerhouden het vuur te openen op een van de duizend moskeeën waarin op de Westelijke Jordaanoever wordt gebeden. In theorie kan dat (weer) gebeuren.”

De Palestijnse onderhandelaar dr Nabil Shaath reageerde gisteren scherp op de manier waarop de commissie de regering-Rabin de hand boven het hoofd heeft gehouden. “De Israelische regering en de joodse nederzettingenpolitiek zijn volledig voor deze lage misdaad verantwoordelijk” ,zei hij. Abdul Wahab Daroushe, Knesset-lid voor de Democratische Arabische partij, zei gisteren dat joodse kolonisten in de bezette gebieden een nieuwe wreedheid tegen de Palestijnen voorbereiden om het vredesproces te ontregelen.

Maar in Kiryat Arba, de joodse woonwijk bij Hebron waar dr Goldstein woonde, is opgelucht op de bevindingen van de commissie gereageerd. “Het is een pak van mijn hart”, zei burgemeester Zvi Katsover.

Likud-leider Binyamin Netanyahu sprak er gisteren zijn vreugde over uit dat de commissie het leger van alle blaam heeft gezuiverd. Ook de Ariel Sharon, de Likud-minister van defensie tijdens de Libanese oorlog, was daar erg blij om. Volgens hem is eens te meer aangetoond dat hem onrecht werd gedaan toen de commissie-Kahane hem verantwoordelijkheid in de schoenen schoof voor de door Libanese Falangisten aangerichte slachting van honderden Palestijnen in twee vluchtelingenkampen bij Beiroet.

Linkse politici zijn teleurgesteld dat de commissie de moord in de moskee niet heeft geplaatst in het raamwerk van de kolonisatiepolitiek en het gedrag van de kolonisten jegens de Palestijnse bevolking. “We hadden de commissie-Shamgar niet nodig om te weten te komen dat dr Goldstein alleen de moord in de moskee heeft uitgevoerd”, zei Ran Cohen van de Burgerrechtenpartij.