Oranje krijgt flinke tik in ongelukkige wedstrijd

ORLANDO, 27 JUNI. Na de 1-0 nederlaag tegen België zullen realisten het Nederlands elftal nog maar weinig kans geven op een goed resultaat tijdens het wereldkampioenschap voetbal.

Ondanks goed spel kreeg vooral het moreel van Oranje zaterdag een flinke tik.

De ras-optimisten hoeven echter nog niet te wanhopen. Een tweede plaats in Groep F geeft Oranje namelijk op papier redelijk gunstige vooruitzichten. Pas woensdag, na het derde duel tegen Marokko, zal duidelijk worden of het resultaat tegen de Belgen werkelijk nadelige gevolgen heeft gehad. De volgende bestemming voor Oranje kan zijn: Dallas, Chicago, Boston of Schiphol.

In 1990 struikelde Nederland na een slechte eerste ronde over de latere wereldkampioen Duitsland. In het huidige toernooi bepaalt het schema dat de nummer twee van Groep F komende zondag in Dallas (19.00 uur) uitkomt tegen de nummer twee van Groep B. Dat zou Zweden kunnen zijn. Het is de vraag of de Belgen zo blij moeten zijn met een goed resultaat tegen de Saoedi's, want dan spelen zij in Orlando tegen de nummer twee uit Groep E, dat met Ierland, Italië, Noorwegen en Mexico nog volledig in evenwicht is. Vervolgens gaat er wellicht wel een wens in vervulling van sommige Belgen, want dan doemt waarschijnlijk Brazilië op als tegenstander in de kwartfinales. Als Oranje als derde eindigt, zou het in Chicago de Duitsland of in Boston Argentinië kunnen treffen. Dat lijkt dus niet zo'n aantrekkelijk scenario.

Het Nederlands elftal speelde zaterdag een ongelukkige wedstrijd. De vleugelaanvallers Bryan Roy en Gaston Taument - die in de tweede helft uitgeput werd vervangen door Marc Overmars - , gleden nog tamelijk vaak langs hun directe tegenstanders. Roy was alleen in het strafschopgebied niet erg effectief.

Ronald Koeman revancheerde zich van een onzichtbaar optreden tegen de Saoedi's. Zijn passes en schoten op doel waren vaak op de millimeter nauwkeurig. Maar steeds stond de fenomenale doelman Michel Preud'homme een Nederlandse treffer in de weg. Dennis Bergkamp was een van de uitblinkers. Hij voelt zich na een dramatisch seizoen bij Inter nu “in de vorm van zijn leven”. Maar ook hij stuitte voortdurend op Preud'homme.

Achterin bleek Stan Valckx, volgens Advocaat ingebracht wegens zijn routine, een goed alternatief voor Ulrich van Gobbel. De voormalige PSV'er zat fel op de bal, won veel kopduels, dekte kort en bleek eigenlijk in alle opzichten beter dan Van Gobbel. Zijn directe opponent Josip Weber kreeg weinig speelruimte.

Toch gaf Oranje nog te veel kansen weg. Dat is inherent aan het systeem en kan kennelijk niet tot een minimum worden beperkt. Ook niet tegen een genadeloze counterploeg als België.

Marc Degryse had op de rechtervleugel vaak alle vrijheid om gevaarlijk te worden. Frank de Boer was aan de andere vleugel echter de zwakste schakel. Hij kwam vooral in fysieke problemen door de warmte.

De opbouw was nog steeds te traag. De Belgen hadden na een counter vaak alle tijd het eigen strafschopgebied weer af te grendelen. Bij balverlies moest nogal eens aan de noodrem worden getrokken. Dat leverde gele kaarten op voor Witschge, Wouters en Jonk. Bergkamp (commentaar) en Rijkaard (bal wegtrappen) kregen ook geel. Over het algemeen bestrafte de Braziliaanse arbiter Marsiglia de aanvallende ploeg nogal zwaar. Bij de Belgen kreeg alleen Borkelmans een kaart. Jonk noemde de Zuidamerikaanse spelleider na de wedstrijd “een drol van een scheidsrechter”. Twee gele kaarten betekenen een wedstrijd uitsluiting, maar na de eerste ronde begint iedereen weer met een schone lei.

In de tweede helft viel Advocaat eindelijk van zijn geloof. Hij verliet zijn naïeve aanvallende principes door Rob Witschge in te brengen voor Ronald de Boer. Daardoor kwam er meer evenwicht in het team. Jan Wouters, die met zijn rechtervoet op de linkshalfplaats opbouwend een vertragende factor vormde, schoof op naar het middenveld. Witschge bracht diepte en snelheid in het spel. Hij kan met een strakke pass ook meer betekenen voor Roy. Daarnaast beschikt hij over een beter schot. Bergkamp kreeg meer ruimte om op te komen. De Amsterdammer heeft meestal liever nog een aanvaller voor zich, maar hij moest toegeven dat hij in deze positie meer kansen krijgt. “Het enige pluspunt van deze wedstrijd.”

Het duel werd beslist door een lucky goal van Philippe Albert. Een corner van Degryse werd doorgekopt door Grün, waarna de stoere verdediger van Anderlecht eerst de bal met zijn knie opving en vervolgens via de paal inschoot. Jan Wouters dekte notabene aan die kant het doel, maar hij reageerde te laat om de carambolerende bal te keren.

Na de wedstrijd scandeerde het 25.000-koppige Oranje-legioen, dat alleen al door de hitte een lijdensweg achter de rug had, “anti-voetbal, anti-voetbal”. Maar de Belgen hadden daar geen boodschap aan. Ze hebben niet de illusie dat ze ver komen. “Want Nederland komt toch al in de finale”, schamperde bondscoach Paul van Himst deze week. Ze waren dolgelukkig dat ze in deze prestigestrijd aan het langste eind trokken.

Hoewel Van Himst en enkele andere spelers toegaven dat Nederland minimaal een gelijkspel had verdiend. “In de beginfase van de tweede helft werden we op het middenveld zelfs weggespeeld”, bevestigde de voormalige topspeler. “En in de laatste twintig minuten hebben we het erg moeilijk gehad. Dan moet het geluk een beetje meespelen. Die Bergkamp is toch wel een heel grote speler. Gezien de kansen was een gelijkspel verdiend. Met 1-1 waren wij ook tevreden geweest. Wij kunnen nu verder groeien in het toernooi. Het is mijns inziens een voordeel dat we waarschijnlijk in Orlando blijven. We zijn zo langzamerhand aan de moeilijke omstandigheden gewend geraakt.”

Het gebaar dat de Belgen voor de wedstrijd maakten moet hun een extra gevoel van verbondenheid hebben gegeven. Bij het spelen van het volkslied hielden de spelers elkaars handen vast. Het was een ontroerend moment voor een team dat een land vertegenwoordigt dat verdeeld is door de taalstrijd. Van Himst: “Die actie heeft mij verbaasd. Ik wist er niets van. Het geeft aan dat deze spelers van elkaar houden.”

Het Nederlands elftal kon het indrukwekkende Oranje-legioen niet belonen. Voor bondscoach Advocaat geldt voor de wedstrijd tegen Marokko slechts één devies: winnen. Net als tijdens de kwalificatieronde is de kleine generaal in het nauw gedreven.