Nederland-België op de Amsterdamse Albert Cuypmarkt; Het songfestival-gevoel

Het WK-gevoel. Nooit doen zoveel Nederlanders hetzelfde als tijdens de wedstrijden van Oranje. Maar of ze zich hetzelfde gedragen en hetzelfde beleven? Deel 2 van een serie over de WK-beleving van Nederland.

Hoe leeft de Albert Cuypmarkt in Amsterdam op een tropische zaterdagmiddag toe naar een cruciale 'derby der lage landen'? Achter zijn zoetwarenkraam wijst een verkoper op zijn speciaal voor het WK ontworpen penissen van oranje chocola à 3,95: hij heeft er vandaag al zeker 50 verkocht. Even verderop strijden een verkooppunt van 'oranje-artikelen' en een stand die de voorbijgangers oproept de 'misdadige' huurverhoging niet te betalen om de aandacht van de voorbijgangers. De markt is versierd met honderden oranje ballonnen. Er hangt onmiskenbaar een grote spanning over de Albert Cuyp. De kooplui zijn grofweg te verdelen in twee groepen: zij die opteren voor een schitterende 3-1 overwinning en zij die een 'laffe 0-0' verwachten. Beide voorspellingen zullen worden gelogenstraft, hetgeen de ultieme onvoorspelbaarheid van het voetbal eens temeer onderstreept. Bij café Populair, midden op de markt, kun je intekenen op de 'blinde poule', de gok-rage van dit jaar, waarbij je voor een tientje een nummer koopt dat correspondeert met een op dat moment voor iedereen onbekende uitslag. Met dit systeem, waarbij de voetbal-kenner zich beroofd ziet van al zijn wapens, is men erin geslaagd het voetbal-gokken te degraderen tot hasard pur sang. Zeker uit de uitslagen van dit WK blijkt dat dit de enig juiste benadering is.

Gelukkig blijkt de professionele voetbalkenner toch goed uit de voeten te kunnen op de Albert Cuyp. Schuin tegenover café Populair speelt de redactie van het Amsterdamse studentenweekblad Propria Cures, bestaande uit Job van Oel, Tijn Sadee, Maarten Moll en Erik Noomen, als voorbereiding op de wedstrijd tussen Nederland en België het boeiende spel 'voetbal-pim-pam-pet'. Bij dit spel dienen de deelnemers zich door een keur aan ingewikkelde voetbalvragen te worstelen. De beginletter van de antwoorden moet hierbij corresponderen met de letter die de pim-pam-petschijf oplevert. Het gaat er hard aan toe bij het voetbal-pim-pam-pet, want de antwoorden op sommige vragen worden fel aangevochten. Als een land moet worden genoemd dat nog nooit heeft deelgenomen aan een WK-eindronde met een M, noemt Sadee 'Monaco', net voor Moll zijn 'Mali' door de ruimte blert. Monaco als antwoord wordt ter discussie gesteld omdat het 1) geen land zou zijn en 2) ook niet deelneemt aan de WK-voorrondes, terwijl de vraag toch uitdrukkelijk zou doelen op landen die zich niet hebben weten te kwalificeren. Uiteindelijk wordt de vraag toch toegekend. De rust lijkt weer te keren na enige onomstreden vragen: noem een clubvoorzitter met een N (wordt Nunez), een trainer-ex-topvoetballer met een L (wordt Lerby), een voetbal-Argentijn met een R (wordt Ruggeri) en een speler 'ooit problemen met de fiscus gehad hebbend' met een N (wordt Neeskens). Helaas: enige minuten later slaat de vlam op dramatische wijze in de pan. De vraag: noem een voetbal-vrouw. De letter: de K. Een attente Van Oel schreeuwt: “Bartina Koeman!” Moll echter is er van overtuigd dat hij niet 'Bartina' riep maar 'Martina' en weigert de vraag toe te kennen. Van Oel springt woedend op: “Ik ben toch niet achterlijk? Als ik weet dat het 'Bartina' is roep ik verdomme toch geen 'Martina'?” Redacteur Noomen vindt het “niet zo gezellig meer” en pakt zijn biezen. De achtergeblevenen zijn nu uitgepimpampet en analyseren de 'WK-journalistiek'. Het Parool, zo blijkt, heeft de beste verslagen, de Volkskrant is vooral saai en de NRC Handelsblad wordt nauwelijks gelezen.

De redaktie brengt de laatste minuten voor de aftrap door met speculaties over de in de pers aangekondigde 'tweede verrassing van Advocaat'. Men verwacht Van Vossen voor Overmars en is dan ook verbaasd als het blijkt te gaan om Valckx voor Van Gobbel. Een golf van oprechte woede welt op als wordt gezegd dat ook Pieter van Vollenhoven aanwezig is in het stadion: “Zeker overgevlogen met een legervliegtuig!” Als België reeds na vijftig seconden levensgevaarlijk opduikt voor De Goey, wordt gesproken over een 'omineus begin'. Commentator Evert ten Napel drijft de redacteuren al snel tot woede met zijn ronduit stompzinnige analyses. Als Koeman rond zijn eigen zestien een paar passen vooruit loopt om zich aanspeelbaar te maken, zegt hij “dat is durven!” en bij een slechte beslissing van de Braziliaanse scheidsrechter beklaagt hij zich erover dat deze man “niet begrijpt wat de derby van de lage landen precies is”. De Belgen zijn gevaarlijker. Noomen (heimelijk teruggekeerd): “Ik heb niet meer zo'n slecht gevoel gehad sinds Willeke Alberti haar punten kreeg bij het songfestival.” Dan gebeurt toch nog het ongelofelijke: Roy dreigt zijn man te passeren. Een geloei van opwinding. Pas als blijkt dat de actie niets oplevert, keert de rust langzaam terug. “Ga toch in bed liggen bij Nada”, is het welgemeende advies aan het adres van de flegmatieke vleugelspits. Na de wedstrijd is men het erover eens dat België verdiend gewonnen heeft, al was 1-1 ook een acceptabele uitslag geweest. Moll: “Het echte werk begint natuurlijk pas om tien uur bij Argentinië-Nigeria.”

De Albert Cuyp is stil na de match, doodstil. Voor de McDonalds trapt een peuter tegen een oranje ballon.