Japan: liberalen en socialisten voeren overleg

TOKIO, 27 JUNI. De Japanse liberaal-democraten en de socialisten hebben vandaag voor het eerst gesproken over de vorming van een coalitieregering.

De twee aartsrivalen, die bijna de hele naoorlogse Japanse politiek hebben gedomineerd, de Liberaal-Democratische Partij (LDP) als 'eeuwige' regeringspartij en de socialisten als 'eeuwige' oppositiepartij, besloten tot het voeren van overleg nadat het zittende minderheidskabinet van premier Hata afgelopen zaterdag was ontbonden. De LDP, de grootste partij in het parlement nam het initiatief tot de dialoog met de socialisten, de op een na grootste partij. Na afloop van het overleg vandaag zei de voorzitter van de socialisten dat beide partijen gelijk dachten over de problemen waarmee Japan kampt. Morgen zou het gesprek worden voortgezet om een gemeenschappelijke kandidaat-premier aan te wijzen. Kanshebber zou zijn de voorzitter van de socialisten, Tomiichi Murayama, die op handen wordt gedragen door de orthodox-linkervleugel van zijn partij.

Volgens de voorzitter van de LDP hebben de twee partijen ondanks hun jarenlange ideologische verschillen een verantwoordelijkheid om de politieke crisis van Japan op te lossen. Hoewel geen details zijn bekendgemaakt van de besprekingen, zouden al meteen grote verschillen van mening zijn gebleken.

De socialisten namen de uitnodiging van de LDP aan, nadat de de facto leider van het demissionaire kabinet, Ichiro Ozawa, gisteren een voorstel van de socialisten om opnieuw te praten resoluut van de hand wees - volgens politieke analisten een berekend risico van Ozawa. Hij zou niet geloven dat de socialisten en de LDP hun ideologische tegenstellingen zouden kunnen verzoenen om een nieuwe regering te vormen. Maar door de socialisten bruut af te wijzen, zou Ozawa juist hen in de armen hebben gedreven van de LDP.

Als zo'n kabinet er komt, zal de grote vraag zijn of het meteen nieuwe verkiezingen uitschrijft of wacht totdat de nieuwe kieswet een feit is. De huidige kieswet zou gunstig uitpakken voor beide partijen. De LDP zegt dat zij wil wachten, maar er zijn in beide partijen sterke krachten die de nieuwe kieswet en daarmee de politieke hervorming om zeep willen helpen.

Volgens Ozawa had het aftreden van het kabinet afgelopen vrijdag niets te maken met eisen van de socialisten. Die hadden vorige week gezegd dat vrijwillig aftreden een voorwaarde was voor hun hertoetreding. Direct na het aantreden van het kabinet-Hata, eind april, hadden ze boos de coalitie verlaten, omdat ze niet waren gekend in een nieuwe vorm van parlementaire samenwerking tussen de rest van de coalitiepartijen. Hertoetreding tot de coalitie na vrijwillig aftreden van het kabinet-Hata zou hen gezichtsverlies besparen, en gezichtsverlies is in Japan een van de ergste dingen die mensen kunnen overkomen.