Hollanderhaat bij BRT-commentatoren

Voetbal doet vreemde dingen met mensen.

Ook met Belgen.

Wat er zaterdag aan minderwaardigheidscomplexen bij de Belgen bovenkwam, dat loog er niet om. Wij, Nederlanders, staan ons mannetje als het gaat om het botvieren van een irrationele haat tegen een buurvolk, maar ik zie toch nog niet gebeuren dat een van onze tv-commentatoren bij een nakende overwinning op Duitsland zal zeggen: “Wij kunnen ook een stukje voetballen, wie dat niet wist in Duitsland, die kan het leren nu.”

Maar Rik de Saedeleer, de commentator van de BRT, zei het (met 'Nederland' in plaats van 'Duitsland') nadat zijn land op een 1-0 voorsprong was gekomen. Zoals hij later ook zei: “Ik hoop dat die betweters, die voetbaljournalisten in Nederland, een beetje hun mening gaan aanpassen met hun hoeravoetbal.”

En dat wordt dan gezegd door iemand die met heel zijn benepen oubolligheid juist door diezelfde Nederlanders op een voetstuk is geplaatst. Een zogenaamde laconieke, relativerende voetbalcommentator, die De Saedeleer. Er blijft van dat aureool niet veel over als zijn eigen landje in het geding is.

Triomfalisme en leedvermaak waren troef. Veel zieligheid ook. Toen Valckx iets te hard tegen een Belg aan viel, mopperde De Saedeleer: “Als je nog geen lumbago hebt, kan dit het begin zijn.” De protesten van de Nederlanders tegen de al te strenge beslissingen van de Braziliaanse scheidsrechter deed hij verontwaardigd af met een: “Ze weten nooit van iets!”

In de Belgische studio ging het er niet veel florissanter aan toe. Daar zat een opgewonden presentator, Marc Uyttenhoeven, met honende zinnetjes en schampere blikken zijn Hollanderhaat te belijden. Zo was het hem nogal opgevallen dat bij Nederland 'een heel stel gekleurde rijksgenoten' speelt. Ook bij het Vlaams Blok zullen ze dat een relevante constatering vinden.

En de Nederlandse tv-verslaggevers?

Bij hen minder stuitende partijdigheid, al is niet bij iedereen de kritische zin even goed ontwikkeld. Neem Sierd de Vos, de kleedkamerinterviewer van de NOS. “Nederland heeft heel goed gespeeld”, zei hij tegen iedere speler die hij voor zijn microfoon kreeg. Koeman, Rijkaard, Valckx, ze werden met de nodige complimenten overladen, ook door Jansma.

Toch schijnen we verloren te hebben, en nog wel in een wedstrijd waarin ik elf prachtkansen voor de Belgen telde (tegen zeven voor Nederland). Enkele Belgische spelers hoorde ik zeggen dat ze “Jonk een uur lang niet hadden gezien”. Maar ook Rijkaard en Wouters speelden vrij onopvallend, terwijl Koeman weer de nodige verdedigingsfouten maakte. Waarom zou je daar als verslaggever niet op wijzen in een interview met de coach?

Op die manier krijgt Cruijff vanuit Spanje een vrij veld voor zijn kritiek. Inmiddels heeft hij al Wouters, Rijkaard en Bergkamp aangepakt. Koeman volgt - straks in het tweede van Barcelona.