EINDELIJK BEVRIJD VAN COMPLEXEN

De tennisser Boris Becker is geboren op het gras van Wimbledon en zal er ook sterven. Bij het afscheid past een overwinning. Nog vier partijen scheiden hem van de finale. Vandaag speelt hij in de vierde ronde tegen de Oekraïener Andrei Medvedev.

Als Boris Becker spreekt, houdt Duitsland de adem in. In december vorig jaar, vlak na zijn huwelijk, kort voordat zijn zoon werd geboren, sprak Becker met een verslaggever van de Frankfurter Allgemeine. Het werd geen interview, het was een testament. “Ik wil stoppen op een hoogtepunt en met een gevoel van innerlijke rust”, zei Becker toen. “Mijn droom is mijn carrière af te sluiten met een zege op Wimbledon en dat aan te kondigen vóór de finale.”

De tennisser Becker is geboren op het gras van Wimbledon en wil er ook sterven. Op zijn zestiende, in 1984, wist hij zich te kwalificeren, maar scheurde hij in de derde ronde zijn enkelbanden en verliet hij de baan op een brancard. In 1985 was hij de jongste winnaar in de geschiedenis. Sindsdien - met uitzondering van 1987 toen hij in de tweede ronde sneuvelde tegen de Australiër Doohan - is Wimbledon gewonnen door Becker of door degene die hem versloeg: Edberg, Stich, Agassi en Sampras. Dit jaar doet hij voor de elfde keer mee. Drie keer (1985, '86 en '89) won hij, drie keer (1988, '90 en '91) was hij verliezend finalist.

Becker is pas 26, maar gaat al zo lang mee dat hij zijn leeftijdgenoten min of meer is ontstegen. In februari in Rotterdam was hij na zijn nederlaag tegen Paul Haarhuis hoogst verbaasd dat de 28-jarige Nederlander ouder was dan hijzelf. De enige collega die hem verstaat is de 35-jarige en gestopte John McEnroe.

Becker heeft er vaker aan gedacht om te stoppen. Hij won voor het laatst op Wimbledon in 1989. Twee maanden later won hij ook de US Open. De dag na de finale in New York voelde hij geen geluk. Is dit alles, vroeg hij zich af. Geld deed er niet meer toe, de zoete smaak van de overwinning was al weggevloeid. Hij pakte het dagboek, dat hij sinds 1987 gebruikte om zijn gevoelens te ordenen. “Hoe beter ik me voel, hoe minder ik schrijf”, vertelde Becker een Amerikaanse journalist. “Die dag schreef ik vijf uur.”

Hij was 22, de beste tennisser van de wereld, en had geen uitdaging meer. Zijn toenmalige manager en vertrouweling, Ion Tiriac, wist dat hij zelf moest beslissen. Boris is een jongen, vertelde Tiriac over Becker, die zijn hand in het vuur steekt als je hem waarschuwt dat het warm is. “Als hij zijn hand verbrandt en je zegt: 'Zie je wel, ik zei het toch', steekt hij zijn hand er weer in. Pas wanneer hij twee of drie vingers kwijt is, is het mogelijk dat hij je aankijkt en zegt: 'Weet je, dat vuur is erg warm'.”

Vijf jaar geleden kwam Becker er achter dat het te vroeg was. Hij had nog geen toekomst, hij had geen alternatief. Kinderen leren tennissen? Coachen? Daarvoor was hij te jong. “In 1989 was ik een gedreven mens”, zegt Becker nu. “Ik was op zoek naar de zin van het leven, naar het waarom.”

De enige uren dat hij niet nadacht, waren zijn uren op de tennisbaan. Daarbuiten ontwikkelde hij zich tot het geweten van Duitsland. Hij waarschuwde voor de problemen die de hereniging van de beide Duitslanden met zich mee zou brengen, hij sprak zich uit tegen de nominatie van Berlijn als olympische stad - “laten ze van dat geld huizen bouwen” - en maakte zich boos over vreemdelingenhaat.

Vijf jaar later is Becker gekalmeerd. Hij heeft een Mercedes-filiaal gekocht, brak met Tiriac en trouwde met Barbara Feltus, dochter van een Duitse moeder en een zwarte Amerikaan. De Duitse roddelbladen doopten haar Cappuccino, maar Becker laat het langs zich heen gaan. De racistische kreten die het stel op straat naar het hoofd geslingerd kreeg, schreef Becker toe aan een kleine, slinkende minderheid. Hij leek naar Londen te willen verhuizen - als alternatief voor het appartement in Monte Carlo - maar kocht uiteindelijk een huis in München.

Hij wil niemands symbool meer zijn. “Ik ben helemaal niet zo Duits”, zei hij in de Frankfurter Allgemeine. “Ik werd ver-Duitst toen ik Wimbledon won. Mijn moeder komt uit Tsjechoslowakije en mijn karakter lijkt op dat van haar. Ik zie mezelf als een vermenging van verschillende volkeren, gelouterd door veel reizen, door veel mensen. Het is geen toeval dat mijn vrouw zwart is. Ik heb me altijd verbonden gevoeld met Afrikanen, met zwarte Amerikanen. Ik houd van Duitsland, het is mijn vaderland. Maar ik geloof dat de jonge generatie Duitsers veel minder wereldvreemd en liberaler is dan onze ouders waren.”

Het vaderschapsverlof dat hij zichzelf dit voorjaar gunde, en de aanwezigheid van zijn zoon Noah Gabriel, hebben hem verder veranderd, zegt Becker. Zijn zoon heeft hem tot rust gebracht, buiten en op de tennisbaan. Zijn zoon, zei Becker, geeft zijn leven meer inhoud dan het ooit heeft gehad.

Hij vroeg zich af of een gelukkig getrouwde vader nog grote prestaties zou kunnen leveren. “Kun je dan nog de grenzen van je mogelijkheden opzoeken? Succesvolle sporters presteren omdat ze een complex hebben, omdat ze wat willen compenseren. Omdat ze erkenning zoeken, omdat ze hun vrienden willen laten zien dat ze wat waard zijn. Dat gold ook voor mij. Een overwinning was de enige manier om te communiceren. Ik ben er nu achter dat ook uit geluk bijzondere prestaties voort kunnen komen.”

Wat hem bovenal drijft, is dat hij al was afgeschreven door de Duitse media. Het volk, wees een enquête uit, had afscheid genomen van Becker en had vervolgens zijn rivaal Michael Stich binnengehaald als de nieuwe held. Maar Stich presteerde dit jaar weinig en Becker zoekt eerherstel op Wimbledon. “Zogenaamde, zelfbenoemde kenners deden alsof er niets makkelijker was dan mij te verslaan. Dat vergeet ik niet.”

Deze week, in de hitte van de strijd, weersprak hij dat hij na Wimbledon zal stoppen. Sterker nog, hij zei aan een tweede jeugd te zijn begonnen.

McEnroe en Jimmy Connors raakten tussen hun 25ste en hun dertigste jaar hun vorm kwijt en bloeiden daarna weer op. Becker vindt dat hij nu al in die fase is beland.

“Natuurlijk zijn er betere spelers dan ik, maar niet op gras”, vindt Becker. “In een grand-slamtoernooi, met partijen over vijf sets, is alles mogelijk. Sampras is verreweg de beste op dit moment. Maar er is geen duidelijke nummer twee, drie of vier. Alle spelers hebben problemen gehad in de grand-slams.”

Wordt dit jaar jouw Wimbledon, voel je dat, werd hem deze week gevraagd. “Het probleem is dat ik me al maanden heel erg goed voel over toernooien, maar dat bleek niet juist. Daarom luister ik liever naar mijn hersens.” Wat zeggen die? “Daar praat ik liever niet over.”

Zijn hersens vertellen hem waarschijnlijk dat zijn wens niet in vervulling kan gaan. Sinds februari won hij een toernooi in Milaan, en versloeg hij in Stuttgart wederom Michael Stich. Maar hij verloor ook eerste rondes van Haarhuis, Robbie Weiss en, deze maand op het gras van Queens, van de Engelsman Jeremy Bates. Hij speelde niet op de Open Franse kampioenschappen wegens een rugblessure. Hij liet vorige week zondag een dokter overvliegen uit Duitsland om een knieblessure te laten behandelen. Vorige week versloeg hij Wheaton, Thoms en Frana, maar vandaag wacht Medvedev, in de halve finale mogelijk Ivanisevic, in de finale Sampras.

“Wimbledon winnen is zes maanden hard werken”, oordeelde zijn voormalige trainer Bob Brett. “Becker heeft nog kracht genoeg”, vertelde Richard Krajicek twee maanden geleden. “Dat hij al een tijdje geen grand-slam heeft gewonnen, ligt niet aan zijn spel. Hij had geen zin in tennis, hij interesseert zich ook voor andere dingen. Becker kan nog een grand-slam winnen. Maar dan moet hij er een paar achter elkaar spelen en zich serieus voorbereiden. Twee weken je best doen is niet voldoende.”