Overleg coalitie dit weekeinde in beslissende fase

DEN HAAG, 25 JUNI. De partijen die onderhandelen over de vorming van een zogeheten paarse coalitie proberen morgen een uitweg te vinden voor de stevige meningsverschillen die nog bestaan op financieel- en sociaal-economisch terrein.

De partijleiders Kok, Bolkestein en Van Mierlo spreken daarvoor 'informeel' met de drie informateurs. De partijen ontvangen in het weekeinde de uitkomst van berekeningen die het Centraal Planbureau heeft gemaakt van het bezuinigingspakket van 20 miljard gulden. Afgelopen weken botsten PvdA en VVD over de invulling van een aantal bezuinigingen, zoals de maatregelen die nodig zouden zijn om een verdere groei van de arbeidsongeschiktheid af te remmen. De berekeningen moeten ook uitwijzen wat de effecten van alle voorstellen gezamenlijk zijn op de koopkracht van de verschillende inkomensgroepen.

Afgelopen week liep de spanning in de coalitiebesprekingen op door uitlatingen van VVD-onderhandelaar Bolkestein dat hij het repareren van de koopkracht van de laagstbetaalden ondergeschikt wilde maken aan het scheppen van werk.

Na het 'informele' overleg van zondag hervatten de onderhandelaars maandag de formatiebesprekingen met de bedoeling de onderhandelingen ook daadwerkelijk diezelfde dag of uiterlijk dinsdag af te ronden.

Gisteren bespraken de onderhandelaars een aantal geschillen buiten het sociaal-economisch terrein, waaronder Ontwikkelingssamenwerking en asielzoekers. De drie onderhandelaars zijn het inmiddels eens om een beslissing over de aanleg van de Betuwelijn een half jaar uit te stellen. In dat half jaar moet worden onderzocht of de goederenspoorlijn echt nodig is om de Rotterdamse haven met het Duitse achterland te verbinden en of de lijn rendabel kan worden geëxploiteerd. D66 wil bovendien nader onderzoek naar de milieugevolgen van de Betuwelijn. Worden de drie partijen het daar de komende maanden niet over eens, dan moet het hele project volgens Bolkestein worden afgeblazen. Ook Van Mierlo sloot een uiteindelijk afstel gisteren niet uit, hoewel dat volgens hem in de besprekingen niet aan de orde is geweest.

PvdA-leider Kok heeft zich in de onderhandelingen steeds als voorstander van aanleg van de Betuwelijn opgeworpen. Als minister van het zittende kabinet is hij ook mede-verantwoordelijk voor de beslissing die is genomen de Betuwespoorlijn aan te leggen. Kok benadrukte bij eerdere besprekingen met zijn paarse coalitiegenoten het economische belang voor de haven van Rotterdam om over een goederenspoorlijn naar het Duitse achterland te kunnen beschikken.

Deze week bereikten fractiespecialisten van de drie fracties een akkoord over een nadere en naar verluid “hardere” invulling van het pakket ombuigingen. Er zou nu voor slechts 2 miljard aan mogelijk “te zachte” invullingen zijn overgebleven.