Oranje niet in balans

“Wat ik na een week op dit WK qua niveau heb gezien, heeft het Nederlands elftal tegen Saoedi-Arabië in de zwakste groep de slechtste wedstrijd gespeeld. In bijna alle duels constateerde ik veel beweging, gretigheid en snelheid. Oranje speelde weliswaar op papier met vier aanvallers maar was toch te statisch. Te vaak werd de bal op routine risicoloos rondgespeeld. Ik miste de snelle avontuurlijke acties. De vleugelaanvallers zaten aan de zijlijn gekleefd. Argentinië opereert in feite ook met vier offensief ingestelde spelers: Batistuta, Maradona, Caniggia en Balbo. Maar net als Brazilië koppelt dit team creativiteit aan loopvermogen.

Je ziet toch een evolutie op dit WK. Hetgeen mij trouwens afgelopen seizoen ook al opviel in de wedstrijden om de Champions League. Er is ontzettend veel snelheid in het spel gekomen. Met name op het middenveld. Daar wordt ongelooflijk gejaagd en heb je geen tijd meer om de bal traag rond te spelen, zoals Nederland doet. Andere landen gaan tot de middenlijn en komen dan met een versnelling. Oranje zal sterk moeten verbeteren. Maar eigenlijk geloof ik er al niet meer in.

Het concept van Advocaat is onrealistisch en niet in balans. Tegen de Belgen zal Nederland anders moeten spelen. Als Van Gobbel door Weber naar het centrum of de linkerflank wordt getrokken, ontstaat er op rechts een gigantische ruimte. De Belgen zullen met hun counterploeg daar ongetwijfeld gebruik van maken. Je kunt wel van vleugelaanvallers als Roy en Overmars verwachten dat ze ook verdedigend werk opknappen, maar daarmee ontneem je hen elke creativiteit. En mijn aanvallers moeten juist dwingende spelers zijn die de drang hebben om naar het doel te gaan. Het zit nog steeds vooral achterin scheef. Met twee mandekkers kun je onmogelijk de volle breedte van het veld bestrijken. Daarom opteer ik voor drie verdedigers, die in de zône kunnen spelen. Je ziet op dit toernooi dat eigenlijk alleen Duitsland ook met mandekkers opereert. Dat kan als je zoals het team van Vogts met vijf man achterin speelt.

Ik blijf erbij dat Winter in de ploeg moet komen. Aron zou rechtsachter langs de lijn moeten spelen. Van Gobbel in het centrum en De Boer op links zijn de andere verdedigers. Koeman de laatste man. Op het middenveld kun je op rechts Rijkaard neerzetten. Hij kan snelheid maken en heeft dan altijd een verdediger, Winter, in zijn rug bij balverlies. Bergkamp en Jonk in het centrum. Dennis heeft een vrije rol en krijgt zo meer ruimte. Voorin staan dan nog Roy en De Boer. Ik offer Taument of Overmars dus op. Zo zijn wel alle posities gedekt. Je kunt alleen offensief spelen als je ook verdedigend je zaakjes goed voor elkaar hebt. En er komt meer diepte in het spel, want je valt in een rechte lijn aan.

Barcelona speelt eigenlijk net zo als het Nederlands elftal. Maar dat kan omdat die ploeg geweldige sterke aanvallers heeft in Romario en Stoitsjkov. Als zij een keer hun dag niet hebben is de ploeg zo broos als koek. Dan kan de tegenstander gemakkelijk profiteren van de ruimte, zoals Milan deed in de Europa-Cupfinale. Nederland verkeert niet in de positie om zo onverantwoord te spelen. Daarvoor zijn de aanvallers niet sterk genoeg.

Advocaat kiest tot nog toe voor de beste spelers, niet voor de beste ploeg. Onlangs las ik een artikel over Raymond Goethals. Hij discussieerde met Rik Coppens over de vraag waarom de Belgen zo goed gingen spelen, toen hij in de jaren zestig bondscoach werd. Goethals vertelde dat hij toen puur heeft gekeken naar het collectief. Hij gaf een paar aanvallers de vrije hand en liet de rest in dienst van de ploeg spelen.

De nieuwe driepuntenregel vind ik op dit WK een groot succes. Wat Italië in '82 lukte om wereldkampioen te worden na drie gelijke spelen in de eerste ronde, dat is nu niet meer mogelijk. De Brazilianen spelen het beste voetbal. Ze schromen niet om met tien man achter de bal te blijven. Maar ze slaan toe als het kan. Zo komen ze dicht bij de wereldtitel. Wat de Duitsers doen is niet om aan te zien, maar het blijft effectief. Na Brazilië en Argentinië zie je dat Zuidamerikaanse landen als Bolivia en Colombia niet met de moderne ontwikkelingen in het voetbal zijn meegegroeid. De opbouw verloopt te traag en gaat te veel door het midden. Zelfs landen als Zwitserland en Noorwegen leggen de accenten beter. Zij spelen in ieder geval realistischer dan Nederland.