Reünie van de 'voetbalvrouwen' van de WK in 1974

Reünie, Ned.3, 0.05-0.53u.

Van geen verschijnsel wordt in drama zo vaak gebruik gemaakt als van de reünie. Die is bij voorbaat dramatisch. De jaren zijn voorbij gegaan, de vriendschappen van weleer verwaterd en wat er verder nog door de tijd overspoeld mag zijn, het oude zeer is geenszins vergeten. Het is een veenbrand: het sluimert en wacht op een bries om weer op te laaien. En die bries wordt vanzelf een storm. Tijdens de reünie.

Leopold Witte en Johan Timmers beproefden in 1990 voor Theater de Balie in Amsterdam met succes het aloude procédé. Ze noemden de produktie Reünie, eenvoudig en effectief. Reünisten zijn, na bijna twintig jaar, de 'voetbalvrouwen' van de WK-1974, althans zes van hen: Danny Cruyff, Maya Suurbier, Loes Rijsbergen, Hansje van de Kerkhof, Monica Neeskens en Joke Keizer. Ik weet helemaal niets van voetbal en het interesseert me nog minder, maar dat laat het drama onverlet. Want daar zitten ze, op een bank in een oerburgerlijk interieur, getooid met strass of met echte edelsteen en veel goud, hoogblond en volgens de mode van de Nieuwedijk, al komt die in hun geval uit de PC Hooftstraat.

Filmer Theo van Gogh heeft van de voorstelling een televisiebewerking gemaakt die ter gelegenheid van de huidige WK vanavond wordt uitgezonden. Zijn regie grenst zo af en toe aan het documentaire. Als Danny Cruyff (Marlies Heuer) woorden heeft met Joke Keizer (Truus te Selle) over het vermeende verraad van 'Piet', loopt Joke tot twee keer toe voor de op Danny gerichte camera langs. Die twee momenten van zwart beeld hebben het beoogde effect: ze verhogen de ingehouden emotie die Heuer toont, het is een staaltje van mooie samenwerking tussen de regisseur en zijn speler.

Een enigszins documentaire aanpak spreekt ook uit de rommelige mise-en-scène, waarbij de camera op afstand blijft en het totaal registreert. De dames lopen en praten dan door elkaar, heel wat ordelozer dan hun mannen dat destijds in de arena deden. Die bedreven immers 'totaalvoetbal', waarvan Danny Cruyff de kneepjes routineus verwoordt. Zij is, zoals Johan toen, de onbetwiste leader of the pack, vanwege haar karakter, maar meer nog vanwege haar vertolkster. Wat is Heuer goed! Ogenschijnlijk de beschaafdste van allemaal en in elk geval de meest wereldwijze zet ze de anderen klem met spijkerharde argumenten, met kennis van zaken en veel vertoon van superioriteit.

Ordinairder nog dan het zweempje Amsterdamse tongval dat Heuer haar rol geeft of de geringschattende manier waarop zij onder haar onverzettelijk blonde pony vandaan blikt zijn haar ondubbelzinnige overtuigingen. Als de door de anderen opgediste herinneringen te pijnlijk worden, slaat ze toe: “Perfectie is talent plus rancune” en “Ambitie is egoïsme, egoïsme is potentie en potentie, dat zijn wij, hun vrouwen”. Even onbetaalbaar als haar man, dat is deze Danny.