Politiek: 'blinde vlek' voor vrouwen

Om een eind te maken aan de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de politiek hebben de partijen zich te eenzijdig gericht op scholing en vorming van vrouwen. Door die beperkte benadering hebben zij een “blinde vlek” ontwikkeld voor de werkelijke oorzaken.

Dat stelt de Leidse politicoloog H. van de Velde in haar proefschrift 'Vrouwen van de partij. De integratie van vrouwen in politieke partijen in Nederland, 1919-1990', waarop zij deze week promoveerde.

Een belangrijke reden voor de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de politiek is dat zo weinig vrouwen lid zijn van een partij, aldus Van de Velde. Van alle CDA-partijleden is slechts een kwart vrouw, bij de VVD 33 procent, bij de PvdA 40 procent. Bij D66, waar het geslacht van de leden niet wordt geregistreerd, wordt geschat dat 40 procent vrouw is.

Leden maken meer kans op een plaats op de kandidatenlijst na een intensieve partijcarrière. Mannen hebben daarin een voorsprong, aldus Van de Velde. Zij doen de partij-activiteiten jarenlang naast hun werk, terwijl vrouwen nog steeds veel tijd kwijt zijn met huishouden en kinderen. Ook de lange en zware werkweken die in de politiek bijna tot norm verheven zijn, zijn een belemmering voor deelname van vrouwen. Van de Kamerleden zijn het vooral vrouwen die ongehuwd en kinderloos zijn.

De geringe vertegenwoordiging van vrouwen is volgens Van de Velde bovendien het gevolg van de manier waarop de kandidaten worden geselecteerd. Sekse is daarbij vaak eenzelfde criterium als regionale afkomst of professionele achtergrond: “We moeten vrouwen hebben, en ook goeie kandidaten, is dan vaak de afweging. Uit mijn onderzoek komt naar voren dat sekse het dan vaak aflegt tegen andere belangen.”

Politici hebben volgens haar te weinig gedaan om de barrières voor vrouwen te slechten. De 'positieve acties' - speciale cursussen, en streefcijfers voor het aantal vrouwen in politieke organen - zijn volgens haar te simpel. De PvdA heeft zich als enige partij in de statuten verplicht tot een minimum vertegenwoordiging, 33 procent, van vrouwen. De partijtop spreekt zich vaak publiekelijk uit voor meer vrouwen in de politiek. Maar bij de laatste Kamerverkiezingen kwam de PvdA nèt aan het vereiste percentage.