Japan wil atoomverleden N-Korea weten

TOKIO, 24 JUNI. Japan heeft er bij de Verenigde Staten krachtig op aangedrongen alsnog van Noord-Korea te eisen dat het duidelijkheid verschaft of in het verleden plutonium is onttrokken aan zijn kerncentrale in Yongbyon, waarmee het atoombommen kan maken.

In een telefonisch gesprek met zijn Amerikaanse ambtgenoot Warren Christopher verwelkomde minister Koji Kakizawa van buitenlandse zaken gisteravond de hervatting van de besprekingen tussen de VS en Noord-Korea volgende maand in Genève. Maar hij sprak zijn diepe bezorgdheid uit over de mogelijkheid dat Noord-Korea al één of meer atoombommen bezit.

In Japan is ongerustheid ontstaan over de plotselinge ommekeer in het Amerikaanse beleid jegens Noord-Korea. Het gemak waarmee de Amerikaanse regering haar eis heeft laten vallen dat Pyongyang inzicht verschaft aan het IAEA over wat er in het verleden in zijn kerncentrale is gebeurd, heeft vragen opgeroepen over de consistentie van de Amerikaanse buitenlandse politiek. Tot nu toe volgde de Japanse regering Washington, maar Tokio begint nu te aarzelen. Volgens sommige analisten is Amerika door de knieën gegaan, bang als het is voor een confrontatie met Noord-Korea.

Kakizawa heeft zich gisteravond tegenover Christopher gereserveerd getoond om Japanse technologische hulp aan Noord-Korea te bieden voor de bouw van een licht-waterreactor. Zo'n reactor is voor zijn brandstof aangewezen op verrijkt uranium. Noord-Korea beschikt nog niet over verrijkingstechniek. Op deze wijze worden de internationale controlemogelijkheden versterkt. Noord-Korea beschikt nu over één grafietreactor, die wordt beschouwd als plutonium-produktiereactor, en heeft een tweede, grotere in aanbouw.

Kakizawa beriep zich op het verdrag met de VS over kernenergie, dat Japan verbiedt atoomtechnologie aan derde landen ter beschikking te stellen. De VS hebben Noord-Korea zulke hulp toegezegd in ruil voor de 'bevriezing' van het Noordkoreaanse atoomprogramma, zoals de bouw van de nieuwe grafiet-centrale en een nieuwe opwerkingsfabriek voor plutonium. “Het was (van mijn kant) geen honderd procent nee, maar ik heb Christopher gezegd dat het buitengewoon moeilijk is (voor Japan om op dit punt samen te werken met de VS)”, aldus Kakizawa gisteravond tegenover Japanse verslaggevers.

Premier Hata heeft vorige week in het parlement de uitspraak van een lid van de oppositionele LDP beaamd dat Japan in staat is kernwapens te maken, maar dat niet doet omdat Japan alleen kernenergie vreedzaam toepast en zich principieel heeft verplicht geen atoomwapens te bezitten, te introduceren of te fabriceren. “U heeft volkomen gelijk”, zei Hata toen. Het was voor het eerst dat een Japanse premier in het openbaar toegaf wat in Japan een publiek geheim is. Het land zou in staat zijn binnen 24 uur atoomwapens te maken. De uitspraak van de premier verwekte sensatie. Het ministerie van buitenlandse zaken gaf daarop bezorgd een verklaring uit waarin het de drie nucleaire principes van Japan nog eens onderstreepte.