'Het is goed voor Z-Afrika als de vrede wordt hersteld'; Mandela bemiddelt in Angola

KAAPSTAD/NEW YORK, 24 JUNI. De president van Zuid-Afrika, Nelson Mandela, heeft een verzoek van de Verenigde Naties geaccepteerd om te bemiddelen tussen de strijdende partijen in Angola. Mandela zei dit gisteren na een gesprek met de VN-bemiddelaar voor Angola, Alioune Blondin Beye.

“Angola is onze buur”, aldus de Zuidafrikaanse president. “Het is een land met een grote hoeveelheid natuurlijke rijkdommen. Het is goed voor Zuid-Afrika en de hele Zuidafrikaanse regio als de vrede (in Angola) wordt hersteld.”

In Angola wordt al meer dan twintig jaar gevochten. Voor 1975 ging de strijd tussen de Portugese koloniale heersers enerzijds en de bevrijdingsbewegingen MPLA en UNITA anderzijds, maar na de onafhankelijkheid raakten het MPLA, dat inmiddels de regeringsmacht in Angola had overgenomen, en UNITA slaags met elkaar. Angola werd één van de strijdtonelen van de Koude Oorlog. De MPLA werd gesteund door een door de Sovjet-Unie gefinancierde Cubaanse brigade, terwijl UNITA, onder het welwillende oog van de Verenigde Staten, werd bijgestaan door legereenheden van het toenmalige apartheidsbewind in Zuid-Afrika.

Toen de Koude Oorlog in 1989 eindigde, verloren de grote mogendheden hun belangstelling voor Angola. Onder druk van de Verenigde Naties tekenden de strijdende partijen een vredesakkoord dat voorzag in vrije verkiezingen onder auspiciën van de volkerenorganisatie. Deze verkiezingen werden inderdaad gehouden, maar UNITA weigerde zijn verkiezingsnederlaag te accepteren en nam de wapens weer op. Sinds enige maanden voeren de strijdende partijen overleg in de Zambiaanse hoofdstad Lusaka om tot een nieuw vredesakkoord te komen, maar dat overleg is inmiddels vastgelopen.

Mandela zei bereid te zijn om op korte termijn een gesprek te hebben met de leider van UNITA, Jonas Savimbi, om de problemen in Angola door te spreken. Vorige week heeft Mandela al in Tunis, tijdens de Top van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid (OAE), een ontmoeting gehad met de president van Angola, dos Santos.

Zuid-Afrika heeft na twintig jaar afwezigheid gisteren zijn zetel in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties weer ingenomen. In 1974 werd Pretoria gedwongen om zijn zetel in de Vergadering op te geven wegens het apartheidsbewind in Zuid-Afrika. Nu dat regime is opgeheven, is er geen reden meer om Zuid-Afrika niet toe te laten, aldus het comité dat de geloofsbrieven van delegaties beoordeelt, in een rapport aan de Algemene Vergadering. De Vergadering besloot gisteren ook om het speciale comité tegen de apartheid, dat in 1962 werd opgericht, op te heffen. (AP, AFP, Reuter)