Amerikaanse sporthelden staan ook hun mannetje in het mishandelen van vrouwen; Football-ster O.J. Simpson van idool tot monster

WASHINGTON, 24 JUNI. Amerikaanse alarmnummers raken overbezet door telefoontjes van mishandelde vrouwen. Vrouwenmishandeling is een belangrijk onderwerp geworden voor de Amerikaanse televisie en kranten. Dat is een van de vele gevolgen van de bizarre geschiedenis van de voormalige American football-ster, O.J. Simpson, die verdacht wordt van moord op zijn ex-vrouw en haar vriend.

Afgelopen vrijdagnacht was er een golf van sympathie voor de 46-jarige O.J. Simpson, die met zijn vriend met een vaartje van 70 kilometer per uur over de autobanen reed, achtervolgd door een stoet politiewagens. Langs de weg vuurde het publiek hem aan met “Go O.J. Go”, en in de huiskamer leefde het kijkerspubliek massaal met hem mee. Niemand geloofde dat deze Johan Cruijff van het Amerikaanse football werd verdacht van moord. Iedereen kende hem toch persoonlijk van de televisie? Ook de politie meende hem door te hebben en dacht dat hij zich volgens afspraak op het bureau zou komen melden voor de dubbele moord. Amerika is het land van de surrogaatvaders, en sporthelden worden rolmodellen in een magere gemeenschappelijke Amerikaanse cultuur. Zij vertegenwoordigen de good guys. Zaterdag was iedereen nog vol van de 'tragedie' van Simpson.

Na het weekeinde kwam de algemene kater over de gruwelijkheid van de dubbele moord zelf. Op het omslag van Time magazine stond een donker gemaakte politiefoto van O.J.. Nicole Simpson, die tot 1992 met hem was getrouwd maar na haar scheiding door hem werd achtervolgd, was vrijwel geheel onthoofd.

Plotseling is Simpson een negatief rolmodel over vrouwenmishandeling geworden, een aanleiding om dit onderwerp aan te snijden. Zo werd Magic Johnson een jaar geleden rolmodel voor condoomgebruik en tegen promiscuïteit, toen hij bekende dat hij seropositief was.

Vrouwengroepen zijn actief geworden om de aandacht te vestigen op vrouwenmishandeling, die soms tot moord kan leiden.

Mariah Burton Nelson, een voormalig basketballspeelster die een boek schreef over vrouwenhaat en sport: “Hoe sterker vrouwen worden, des te meer houden mannen van football”. Ze somde afgelopen woensdag in de New York Times een aantal sportsterren op die zich voor de rechter moesten verantwoorden voor mishandeling van hun vrouw. De bokser Sugar Ray Leonard die zijn vrouw vaak stompte of tegen de muur kwakte, de golfer John Daly die werd opgepakt nadat hij zijn vrouw tegen een muur had geslagen en het haar had uitgetrokken. Of de footballcoach Joe Paterno die na een verlies in Texas zei: “Ik ga naar huis om mijn vrouw te slaan”.

Volgens Burton moedigt sport met de bijbehorende grove kleedkamerpraat vrouwenmishandeling aan. “De fans van O.J. deden alsof niets - het slaan van vrouwen noch moord - ter zake deden, alsof ster-atleten in staat zouden moeten zijn om te doen en te laten wat ze willen. Daarom zullen ze doorgaan met mishandelen tot wij ophouden hen in de lucht te steken en ophouden hen te trainen in het haten van vrouwen”, aldus Burton.

Niet iedere Amerikaanse feministe is het ondanks deze voorbeelden met Burtons redenering eens. Simpson is al eerder tot slechts een lichte straf veroordeeld wegens mishandeling van Carol Simpson, die minstens tien keer de politie heeft geroepen. Eén keer vroeg Simpson zich af waar de politie zich druk over maakte. “Dit is een gezinszaak”, zei hij. De rechter veroordeelde hem toen tot onbetaald werk voor een goed doel en tot psychotherapie. De therapie volgde hij telefonisch.

Eergisteren heeft de aanklager van Los Angeles de bandjes vrijgegeven van een alarmmelding van Simpsons ex-vrouw over mishandeling door de sporter. In de kranten staat het telefoongesprek met de hulpdienst waarin Nicole aankondigt “dat hij mij tot moes gaat slaan”. Toen ze dat zei, had Simpson inmiddels de achterdeur ingeslagen en was hij het huis binnengekomen. Door de telefoon is ook geroep en gescheld van Simpson zelf op te vangen.

Het vrijgeven van de bandjes van de alarmtelefoon is een vergeldingsmaatregel van de aanklager tegen de advocaat, die tijdens een hoorzitting voor de rechter-commissaris aantoonde dat het in de kranten beschreven bebloede football-masker van Simpson niet bestond. Via de media voeren de aanklager en de advocaat nu een strijd om de sportster zo ongunstig of zo gunstig mogelijk voor te stellen. De toekomstige juryleden van de rechtbank volgen de berichtgeving ook. De advocaat hoeft maar een van de twaalf juryleden ervan te overtuigen dat Simpson de moord niet heeft gepleegd. Simpsons huidige vriendin en zijn vele vrienden komen voor de televisie aan het woord om hem te verdedigen. Zelfs de buren uit zijn woonwijk met ommuurde villa's blijken hem te kennen.

In Los Angeles organiseerde een groep zwarte leiders een persconferentie om te protesteren tegen de snelle veroordeling door de pers. “Je hebt een persoon die werd vertrouwd door Amerika en die plotseling een beest wordt genoemd”, zei Muhammad Nassardeen. “Het heeft invloed op de manier waarop zwarten worden gezien.” De columniste Donna Britt stelde in de Washington Post vast dat zwarten zich vaak plaatsvervangend schamen voor andere zwarten die iets misdaan hebben. “Sommige zwarten concentreren zich zo sterk op de problemen van andere zwarte mannen die in de publiciteit komen, dat ze de problemen van niet-zwarte mannen over het hoofd zien”, aldus Britt.

Simpson kan de doodstraf krijgen voor de dubbele moord, maar hij heeft ook een redelijke kans om vrij te komen. Zijn advocaat is ruim opgewassen tegen de aanklager. Hij zou dan niet de eerste beroemdheid zijn die door een meelevende jury wordt vrijgesproken.