Spermawalvis

In haar bespreking van Poetry International (NRC Handelsblad, 20 juni) merkt Anneke Brassinga 'berispend' op dat in een gedicht van Kazuko Shiraishi een potvis voorkomt die in vertaling getransformeerd wordt tot spermawalvis.

Zo eenvoudig als zij denkt is het niet. De gedichten van Shiraishi, ook in het Nederlands verkrijgbaar in de bloemlezing 'Oktober is mijn keizerrijk', worden gekenmerkt door een opvallende om niet te zeggen barokke aandacht voor de penis, voor wat je ermee kunt doen, voor het zaad dat eruit komt. In het onderhavige Japanse gedicht gaat het dan ook in ieder geval heel duidelijk om mànnelijke walvissen. Gegeven het werk van Shiraishi levert 'potvis' vanwege het woord 'pot' veel te vrouwelijke connotaties op. Ook 'mannelijke potvis' is, behalve lelijk in het gedicht, niet de bedoeling want te specifiek potvis. In mijn vertaling uit het Japans ben ik daarom uitgekomen op 'sperma-walvis'. Het leek me een woordspelig woord dat er wel mee door kon en waarmee Brassinga's 'flauwe rimpelingen' mogelijk gediend waren.