Pensioenfonds Gasunie pakt twee effectenhuizen aan

AMSTERDAM, 23 JUNI. Het pensioenfonds van de Gasunie probeert bij de rechter te voorkomen dat twee Amsterdamse effectenhuizen, die betrokken waren bij fraude bij het pensioenfonds, meewerken aan een vastgoedtransactie met de Antilliaanse Orco Bank. Het Gasunie pensioenfonds heeft miljoenenclaims op de twee effectenhuizen, de Amsterdamse Commissionairs Combinatie (ACC) en Heerze Effecten, en is nu bang dat het naar het geld kan fluiten.

De zaak, die gisteren in kort geding bij de Amsterdamse rechtbank diende, draait om de verkoop van het kantoorpand van ACC aan de Amsterdamse Keizersgracht aan de Orco Bank. Deze bank kocht vorig jaar al de activiteiten van ACC, maar kon het pand niet geleverd krijgen omdat er twee hypotheken op zitten plus een beslag van Heerze Effecten. Volgens het deze week verschenen jaarverslag van Orco Bank moet het pand uiterlijk 30 september geleverd worden. De rechter doet 30 juli uitspraak.

Heerze had het beslag gelegd omdat het huis, als uitvloeisel van dezelfde fraudezaak met het Gasunie pensioenfonds, ook een claim heeft op ACC. Heerze wil het beslag wel opgeven in ruil voor een bankgarantie van 3,15 miljoen gulden, maar daar verzet het Gasunie pensioenfonds zich tegen. Nu de activiteiten van ACC verkocht zijn, proberen zowel Heerze als het pensioenfonds hun claim te versterken op de achterblijvende vennootschap die de verkoopsom heeft geïncasseerd. Deze vennootschap is eigendom van M. Abram, een vermogende vastgoedhandelaar en textielbaron.

“Het gaat allemaal terug op die oude fraude-zaak”, zegt advocaat mr. J. Dufour van Heerze. De Gasunie ontdekte in december 1990 dat de beheerder van het pensioenfonds voor eigen gewin speculeerde op de beurs en verliezen afdekte met gelden van het pensioenfonds. De beheerder werd bij zijn frauduleuze handelingen geholpen door een beurshandelaar van ACC die tegen een vergoeding rekeningen voor hem vervalste. Toen de beurshandelaar later overstapte naar Heerze zette hij zijn praktijken voort totdat hij eind 1990 werd ontmaskerd.

De beheerder en de handelaar werden in 1992 door de rechtbank in Groningen veroordeeld. ACC werd door de Amsterdamse effectenbeurs gestraft met een zware boete, mede omdat de effectenmakelaar na ontdekking van de fraude had verzuimd om de geschorste handelaar goed in de gaten te houden. De Gasunie diende voor enkele miljoenen guldens claims in bij ACC, Heerze en het zijdelings betrokken PBI Securities. Gasunie wil in totaal 2,6 miljoen gulden van ACC plus nog eens een bedrag aan rente en kosten, zodat de claim inmiddels 3,5 miljoen bedraagt.

Heerze wil eventuele schadevergoedingen aan het Gasunie pensionfonds weer verhalen op ACC. “ACC heeft ons niet ingelicht over de fraude van de medewerker”, zegt Dufour. Als zekerheid voor haar claim heeft Heerze al op 17 mei 1991 het pand van ACC in onderpand gekregen voor een bedrag van 3 miljoen. Vorig jaar april legde Heerze ook nog beslag. De Gasunie vocht vorig jaar december de hypotheek aan omdat dit “het pensioenfonds in zijn verhaalsmogelijkheden zou benadelen”.