Gouden krijtje voor lekkerste leraar

Als de bel voor de middagpauze door het Anna van Rijn College in Nieuwegein galmt, gaan in de aula de volumeknoppen van de geluidsinstallatie helemaal open. Uit de boxen davert een opwekkende pingel die door de schoolbevolking onmiddellijk begrepen wordt. Etend en drinkend stromen de scholieren de aula binnen, waar tijdens de laatste talkshow van dit schooljaar traditiegetrouw de gouden krijtjes aan de docenten worden uitgereikt.

'Tiende jaargang, nummer vijftien', roept Bregje (17, havo-4) de zaal in. 'We zijn ontroerd door het afscheid en danken de leiders die ons hoeden', laat ze er zo serieus mogelijk op volgen. Dan neemt de presentatrice van de talkshow, Lotte (19, havo-5) de microfoon over. Het eerste gouden krijtje wordt uitgedeeld aan de 'aller, aller, allerliefste leraar'. Gejuich in de zaal als de namen van de drie genomineerden worden voorgelezen. Dan gaat de enveloppe open en vraagt Lotte aan Ton Baas, leraar engels om naar het podium te komen.

Medepresentatrice Kim (17, vwo-6) vraagt de winnaar meteen wat er door hem heen gaat. 'Ik kan het nog niet geloven', is het verrassende antwoord. Vervolgens gaan er gouden krijtjes naar de best georganiseerde leraar, de meest vrouwvriendelijke leraar en de meest verstrooide leraar. De enveloppe voor de intelligentste leraar blijkt leeg te zijn - geen gouden krijtje helaas - maar de lekkerste leraar bestaat wel: docent duits Harry Pongers wordt onder enthousiast gejoel naar voren geroepen.

Ook over de winnaar van de slechtst geklede leraar is de zaal het roerend met de jury eens. Alsof Theo Bijmans nog even extra wil bewijzen dat deze prijs hem op het lijf geschreven is, trekt hij een deel van z'n overhemd uit z'n broek. 'Een complete verrassing', zegt de leraar frans. Vanuit het publiek worden muntstukken naar het podium gegooid. Er volgen nog gouden prijzen voor de best geklede vrouwelijke en mannelijke docent, voor de wispelturigste leraar en de meest genomineerde kandidaat.

Dan krijgt Bregje weer de microfoon. Ze kondigt aan dat zij een eigen prijs - het megakrijtje - heeft voor de leraar waar zij en een paar medeleerlingen 'heel, heel erg veel om geven'. Ze houdt een rood ballonnetje in haar hand waar twee gouden krijtjes onder bungelen en als ze Ruud Beekes, leraar duits, naar voren roept is heel even de lacherige sfeer verdwenen en ontstaat er zoiets als echte ontroering. Ook dat hoort bij een talkshow. 'Ik had echt een brok in m'n keel', zegt Lotte achteraf als er nog even wordt nagepraat. 'Ik kon hem gewoon niet aankijken.' Jayanthi (17, havo-4) knikt. 'Dit is een leraar die werkelijk alles over heeft voor zijn leerlingen', legt ze uit. 'Het is goed dat hij eens in het zonnetje werd gezet.'

Elke dinsdagmiddag komen op het Anna van Rijn College zo'n elf leerlingen en twee docenten bij elkaar voor de redactievergadering van de tweewekelijkse talkshow. Eerst wordt de videoband van de laatste show bekeken en bekritiseerd, dan komt de lijst met komende onderwerpen ter sprake. Gedurende ongeveer twintig minuten wordt tijdens de middagpauze een item aangesneden dat de leerlingen bezighoudt. Soms worden er gasten van buiten uitgenodigd, vaker zijn het de leerlingen en de docenten zelf die hun mening geven over een onderwerp. De voorbereiding en de presentatie zijn altijd in handen van leerlingen. 'Zij weten het beste wat er onder de schoolbevolking speelt', meent docent geschiedenis Albert Dogger. 'Ze pakken de onderwerpen heel zorgvuldig en verantwoordelijk aan. Het is nooit een platform voor schreeuwers geworden.'

Sinds dit jaar wordt er elke maand een docent geinterviewd door een redactielid. Het is de bedoeling dat de 'mens achter de leraar' naar voren treedt en dat lijkt aardig te lukken. Proestend worden herinneringen opgehaald aan een docent die bekende vroeger hippie te zijn geweest. 'En nu loopt hij in een colbertje!' Een ander bleek een verwoed golfer te zijn. Had ook niemand gedacht.

De beste talkshows van het afgelopen jaar gingen over serieuze onderwerpen vinden Kim, Jayanthi en Lotte en Marijke (18, vwo-5). De Bijlmerramp werd ingetogen behandeld met twee minuten stilte aan het eind, de winst van de Centrum Democraten tijdens de verkiezingen riep heftige reacties op, evenals het al dan niet schenken van alcohol tijdens schoolfeesten en de rokersruimte voor leerlingen.

Marijke presenteerde een talkshow in het Duits, toen er leerlingen van een Berlijnse school op bezoek waren. Doodzenuwachtig was ze: 'De nacht ervoor werd ik om twee uur wakker, ik kon niet meer slapen. Maar toen ik eenmaal op het podium stond viel alle stress van me af.'

Andere onderwerpen die het afgelopen jaar de revue passeerden waren: astrologie, angst voor de tandarts, examenstress, seks en veilig vrijen, vandalisme, graffiti in het openbaar vervoer en de schoolverkiezingen. De slechtste aflevering vond Kim die over de 'dip': wat voel je als je depri bent. 'Een typisch voorbeeld van foute gasten', oordeelt ze achteraf. 'We hadden leerlingen uitgenodigd die bekend stonden als gezellige kletsers, maar op het podium sloegen ze helemaal dicht. Er kwam niks zinnigs uit.'

Wanneer het publiek het niet interessant genoeg vindt, wordt er meedogenloos door de show heengepraat, het is tenslotte ook pauze. Daarom zoekt de redactie altijd naarstig naar een 'spectaculaire ingang'. 'Neem racisme', zegt Marijke, 'dat interesseert haast iedereen, maar wat heb je er aan als ze allemaal gaan zeggen dat ze er zo tegen zijn?' Met de installatie van de CD-leden in de Utrechtse gemeenteraad heeft de redactie zelf een video samengesteld uit verschillende televisieprogramma's over de CD. 'Die werkte hartstikke goed in de discussie.'

Vrije uren krijgen de leerlingen die meewerken aan de talkshow slechts incidenteel. 'En als de rapportcijfers slecht zijn moeten ze er mee stoppen', zegt leraar Albert Dogger. 'Dan zijn we onverbiddellijk. Het schoolwerk mag niet onder de show lijden.'