Franse legeroperatie blijft in eerste instantie beperk

NAIROBI, 23 JUNI. De eerste Franse verkenningseenheden trekken naar verwachting vanavond vanuit Zaïre Rwanda binnen om de toestand daar te bestuderen, aldus Franse defensie-bronnen. Frankrijk is tevens begonnen militaire versterkingen over te vliegen naar Zaïre in verband met de militaire interventie in het buurland Rwanda. Dit melden bronnen in de Middenafrikaanse staat.

De Franse militaire actie blijft in eerste instantie beperkt tot een klein gebied, zo geven Franse militairen aan. Een confrontatie met de Tutsi-rebellen van Rwandese Patriottische Front (RPF), dat zich tegen de operatie verzet, zal worden vermeden. Voorlopig zal alleen in West-Rwanda, dat wordt beheerst door het regeringsleger en daarmee verbonden Hutu-milities, worden ingegrepen.

De eerste fase van de operatie blijft beperkt omdat “we duidelijk willen aantonen wat onze bedoelingen zijn”, aldus de Franse minister van defensie, Léotard, gisteren. De Fransen mogen, in tegenstelling tot de ongeveer 550 militairen van de Verenigde Naties in Kigali, geweld gebruiken om hun doel te bereiken. Vermoedelijk heeft de eerste militaire actie plaats in en rondom Shangugu, in het uiterste zuidwesten van Rwanda bij de Zaïrese stad Bukavu. Rond Shangugu zouden zich duizenden Tutsi-burgers ophouden die worden bedreigd door Hutu-milities. Het radiostation van de regering en de Hutu-milities zei vanmorgen dat er weer hoop bestaat nu “de Fransen komen vechten aan de kant van de Rwandese regering”.

Franse militaire versterkingen arriveren in Zaïre uit Zuid-Frankrijk, Gabon, Djibouti en de Centraal-Afrikaanse Republiek. Ze krijgen de beschikking over speciale gevechtshelikopters en pantservoertuigen. De Zaïrese stad Goma aan het Kivu-meer wordt de uitvalsbasis voor de Fransen. Hoewel Goma, zoals geheel Zaïre, in een staat van verval verkeert, heeft het wel een lange landingsbaan zonder gaten. Aan de Rwandese kant van de grens bij Goma zouden zich weinig bedreigde Tutsi-vluchtelingen ophouden. Als de Fransen het echter zouden gaan opnemen tegen het regeringsleger en de Hutu-milities, zou Goma een goede uitvalsbasis kunnen zijn omdat een deel van de Rwandese interim-regering zich ophoudt op in Ruhengeri, op 55 kilometer afstand van de grens.

De Franse militairen moeten in staat worden geacht snel en effectief op te treden. Meer dan welke niet-Afrikaanse militaire macht dan ook kennen zij het continent. De speciale Franse troepen deden ervaring op tijdens talrijke vroegere acties op Afrikaanse bodem. Tijdens de VN-operatie in Somalië vorig jaar kregen de Fransen de reputatie van harde maar effeciënte soldaten.

Waar het de Fransen dit keer aan ontbreekt, is brede politieke steun voor hun actie binnen en buiten Rwanda. In Zaïre heeft de oppositie zich uitgesproken tegen medewerking van Kinshasa aan de Franse actie. De oppositiepartijen zien met lede ogen hoe de in Zaïre verguisde president Mobutu internationaal aan prestige wint door zijn samenwerking met de Fransen. In Bujumbura, hoofdstad van Rwanda's buurland Burundi, demonstreerden duizenden Tutsi's gisteren tegen de Franse interventie.

Het RPF dreigt het de ongeveer 550 man VN-troepen in Kigali lastig te gaan maken als gevolg van de Franse interventie. De VN evacueerden gisteren als voorzorgsmaatregel 42 Franstalige Afrikaanse VN-soldaten. Journalisten en hulpverleners van Franse afkomst hebben volgens onbevestigde berichten van het RPF het advies gekregen om het land te verlaten. Zes Franse journalisten zouden inmiddels door het RPF de toegang tot Kigali zijn ontzegd. De rebellen kwamen vanochtend terug van een eerder gedane belofte om een VN-vliegtuig te laten landen op de luchthaven van Kigali. De RPF-militairen proberen al enkele dagen om het centrum van de hoofdstad in te nemen nog vóór de Fransen stevig voet aan de grond hebben kunnen krijgen in Rwanda.