Een taart die getuigt van historisch besef

De jaarlijkse ontwerpwedstrijd van de Hema gold dit keer een taart. Het winnende ontwerp maakt kans in het assortiment te worden opgenomen.

De uitverkoren Tientjestaart is bedoeld 'voor elk taartmoment'. Aan de smaak valt wel iets te verbeteren en het aansnijden levert problemen op. De strakke taart vraagt om een gladde snede.

Nederlands grootste taartenbakker is de Hema. Jaarlijks worden er vijfentwintig miljoen taarten, taartjes, vlaaien en tompoezen verkocht. Voor de echte taartliefhebber is die populariteit raadselachtig. De archetypische slagroomtaarten zijn te zoet, de mokkataarten te vet, de espressotaartjes hebben een onaangename nasmaak, de tompoezen zijn met een wel zeer luchtig substituut voor banketbakkersroom gevuld, het bruine jasje van de moorkoppen mag de naam chocolade niet dragen en de vlaaien doen slechts heel in de verte denken aan hun Limburgse naamgenoten. Eerder dan aan de verfijning van het banket zal de populariteit te danken zijn aan de sympathieke prijs. In tegenstelling tot veel andere produkten van de Hema, die een lage prijs paren aan relatief hoog kwaliteitsniveau, zijn de taarten ook in vorm en smaak goedkoop.

Maar misschien komt daarin verandering. Dit jaar was taart het onderwerp van de jaarlijkse ontwerpwedstrijd voor studenten, die voor de zevende keer werd gehouden. In voorgaande jaren ging het onder meer om baby eet- en drinkgerei, regenkleding, een fluitketel en een klok. Het winnend ontwerp maakt kans in het assortiment te worden opgenomen, zoals de zeer succesvolle fluitketel Le Lapin.

De opdracht was een taart 'voor elk taartmoment' te ontwerpen, smakelijk, verantwoord van samenstelling en passend bij de wensen van de hedendaagse consument. Prijswinnaar Remco Wullems heeft niet bij het ontwerpen van een taart gelaten, hij heeft een concept ontwikkeld. De bavaroisetaart ontleent zijn naam niet aan de smaak, maar aan de prijs. Dat getuigt van historisch besef. De Hema is ooit als de Hollandse Eenheidsprijzen Maatschappij begonnen; het kwartje van toen is het tientje van nu. De Tientjestaart moet een begrip gaan worden.

De smaak kan met het seizoen wisselen. Nu is de versie met advocaat in produktie, maar in de zomer kan het aardbeien of frambozen en in de winter chocolade zijn. De taart is afgedekt met een plak marsepein en daarop is een muntstuk van tien gulden afgebeeld. Om de taart zit een bandje van karton waarop de smaak staat aangegeven.

Bij keuring blijkt de Tientjestaart in het assortiment van de Hema een aanwinst, want subtieler van smaak en vormgeving dan de andere taarten. Afgaand op de foto in het juryrapport was het ontwerp beter dan het exemplaar dat nu in produktie is: meer bavaroise, zachter ogend marsepein en een doorzichtige band die een blik op de vulling toestaat. Er is nog wat ontwikkelingswerk nodig om er een potentiële klassieker van te maken.

In de winkelvitrine valt al op dat kleine condensdruppeltjes, vermoedelijk van de koeling, de opdruk op de marsepeinen bovenlaag aantasten. Het aansnijden van de taart levert problemen op. De strakke taart vraagt om een gladde snede en die is niet eenvoudig te realiseren want de bovenlaag brokkelt snel. De marsepeinlaag is vrij hard, de vulling is zacht. Behandeling met een niet al te scherp mes drukt de vulling uit de taart als bij een rijpe brie. Na enige mislukte pogingen op het proefexemplaar met een vleesmes, een broodmes, een visfileermes, een verwarmd groentemes leverde uiteindelijk een scherp aardappelmesje de gewenste gladde snede.

Aan de smaak valt ook iets te verbeteren. De bovenlaag doet te veel denken aan kaarsvet en zou zachter en smeuïger moeten zijn om een overtuigende bijdrage te leveren aan de smaakconstructie. Hoewel de advocaat in de bavaroise duidelijk te proeven is, blijft de totale smaaksensatie vlak. De taart bestaat voor een belangrijk deel uit twee lagen kapseldeeg met een neutrale, weinig karakteristieke smaak. Meer bavaroise en minder deeg, een contrasterende smaak of een laagje echte advocaat zouden meer pit aan de taart kunnen geven.

Rest de vraag hoe de inflatie in de Tientjestaart vorm gaat krijgen. Het tientje van de toekomst is het kwartje van nu. Neemt de omvang van de taart evenredig af met de waardevermindering van het tientje en houden we uiteindelijk een petitfourtje over?