Zicht op de sterren van het toneel van de toekomst

Internationaal Theaterschool Festival, 21 t/m 30 juni, Amsterdam. Voorstelling: Antonius & Cleopatra van William Shakespeare door de Theaterschool Amsterdam, afdeling Toneelschool, plus gastacteurs. Bewerking: Carlo Scheldwacht. Regie: Geert de Jong. Spel: Carlo Scheldwacht, Sabrina van Halderen e.a. Gezien: 21/6 De Brakke Grond, Amsterdam. Nog op 22/6 aldaar. Inl 020-6388089.

Vijf jaar bestaat het Internationaal Theaterschool Festival nu en dit jaar zijn er in de Amsterdamse Nes gasten uit New York, Londen, Berlijn, Antwerpen en Sofia. Wat ooit begon als interne presentatie van examenprodukties, is in die vijf jaar uitgegroeid tot een ontmoetingsplaats voor theaterscholen uit binnen- en buitenland. Aan de hand van mime-, dans- en toneelvoorstellingen kan het publiek kennismaken met de meest uiteenlopende stijlen en tradities. Openbare nabesprekingen geven zicht op de elders gehanteerde lesmethoden. En er is volop gelegenheid de prestaties van de Nederlandse studenten, wellicht de sterren van morgen, kritisch tegen het licht te houden. Is het bijvoorbeeld waar, zoals boze tongen beweren, dat de Amsterdamse Toneelschool 'outcasts met een spraakgebrek' aflevert?

De eindexamenklas van deze roemruchte, in 1874 opgerichte school laat zien dat in elk geval de tweede helft van dat populaire vooroordeel niet klopt: Antonius en Cleopatra, een van de voorstellingen waarmee het festival gisteren opende, is uitstekend te verstaan en ook in andere opzichten voorbeeldig.

Hier geen showy effecten of krampachtige pogingen Shakespeares treurspel naar het heden te verplaatsen. Een brandende sigaret en het optreden van een drietal heren in Italiaanse maatkostuums - dat zijn de enige echte anachronismen in deze klassiek aandoende enscenering van een klassiek werk.

Klassiek is de rust waarmee de spelers op- en afgaan, klassiek is de waardigheid waarmee Antonius en Cleopatra elkaar haten en liefhebben. Dat zij soms scheel ziet van jaloezie, doet niets af aan haar monumentaliteit. Kinderachtige onredelijkheid is de ene, onvoorwaardelijke en dus grootse liefde de andere kant van de medaille - dat maakt Sabrina van Halderen met een minimum aan grote gebaren en een maximum aan inleving duidelijk. Terwijl de Egyptische koningin alles, ook de politiek, ondergeschikt maakt aan haar liefde, probeert haar minnaar Antonius (Carlo Scheldwacht) eerst nog van twee walletjes te eten. Zijn echtgenote is nog niet begraven, of de Romeinse imperator sluit alweer een nieuw huwelijk, met Octavia, de zuster van de machtige Octavius Caesar. Aanvankelijk oefent de brallerige wereld van de Romeinse veldheren evenveel aantrekkingskracht op Antonius uit als Cleopatra's rijpe vrouwelijkheid. Heen en weer geslingerd tussen dadendrang en erotische overgave, tussen plichtsbesef en het verlangen alle plichten aan zijn laars te lappen, lijkt Antonius een beetje op de innerlijk verscheurde helden die de Romantiek heeft voortgebracht.

En dat is dan ook het enige dat men op deze voorstelling zou kunnen aanmerken: die rustige, evenwichtige, klassieke aanpak past niet helemaal bij de romantische rusteloosheid van Shakespeares hoofdpersoon - een rusteloosheid die ook zijn weerslag vindt in de vele scenewisselingen en de losse structuur van het stuk. Bij de Toneelschool verloopt zowaar de dubbele zelfmoord in het laatste bedrijf kalm en ordelijk - maar dat lijkt eerder een keuze van de regisseuse dan van de spelers.