González: nu geen verkiezingen, wel beleid uitleggen

MADRID, 22 JUNI. De Spaanse premier Felipe González heeft de voorstellen van de conservatieve oppositiepartij Partido Popular (PP) om vervroegde verkiezingen te houden van de hand gewezen. González' verklaring volgt op het dagenlange beraad van de sociaal-democratische regeringspartij PSOE over de onverwacht grote verkiezingsnederlaag van de partij bij de Europese verkiezingen van deze maand.

Volgens González is die nederlaag vooral een gevolg van onvoldoende uitleg van het beleid. “Veel mensen hebben nog niet begrepen dat er sprake is van een economisch herstel en dat de regering de corruptie hard aanpakt”, aldus de premier. Hij zei dat zijn regering meer zal overleggen met de rechtse oppositie en dat anderzijds de verhoudingen met de vakbonden, die fel tegenstand bieden aan de hervormingen op de arbeidsmarkt, zullen worden verbeterd.

De uitslag van de verkiezingen wordt gezien als een graadmeter van de snel veranderende politieke machtsverhoudingen in Spanje. De PSOE werd daarbij als grootste partij ruimschoots gepasseerd door de PP. De socialisten raakten echter eveneens veel stemmen kwijt aan de linkse oppositiecombinatie Izquierda Unida (IU) waarin de communisten het voortouw hebben.

Het gevolg was dat González de afgelopen week zowel links als rechts onder vuur kwam te liggen. De leider van de PP en grote winnaar van de verkiezingen, José Maria Aznar sprak zich maandag uit voor het ontbinden van het parlement en het uitschrijven van vervroegde verkiezingen. De linkse IU-voorman Julio Anguita drong aan op González' aftreden en het stellen van de vertrouwensvraag aan het parlement, zodat duidelijk wordt “wat elke politieke partij van de huidige situatie vindt”.

Ook binnen González' eigen partij waren stemmen opgegaan om hem de vertrouwensvraag te laten stellen. Dat was evenwel uitgesloten na verklaringen van de Catalaans-nationalistische partijcombinatie (CiU) die gedoogsteun verleent aan González' minderheidskabinet. De nationalistische partijleider Jordi Pujol bevestigde de afgelopen dagen die steun, mits de huidige politieke koers niet verandert. Het vragen van vertrouwen aan het parlement vond Pujol evenwel “niet nodig”. Om de regering defintief van het idee af te helpen dreigden de Catalaanse nationalisten, bang voor een al te grote gecommitteerdheid aan het kabinet, zelfs hun steun te onthouden bij de vertrouwensvraag.

Zowel bij de linkse als bij de rechtse oppositie groeit inmiddels de ergernis over de het pact tussen de regering en de Catalaanse nationalisten. Gevreesd wordt dat González in ruil voor de steun van Pujol onderhands een aantal concessies heeft gedaan inzake een grotere onafhankelijkheid van de Catalaanse regio.

Wat betreft de interne strubbelingen binnen de PSOE riep González zijn eigen partij op tot een grotere eenheid. De premier verklaarde hiertoe de komende tijd extra aandacht te besteden aan zijn rol als secretaris-generaal van de PSOE. De eerste effecten waren gisteren al duidelijk merkbaar: van de felle kritiek en de interne verdeeldheid die de na de verkiezingen losbarstte was weinig meer te merken.

De PSOE kampt nog steeds met een schisma tussen aanhangers van González, die een pragmatische politiek voorstaan en een meer traditioneel socialistische lijn die wordt vertegenwoordigd door de vice-secretaris van de partij Alfonso Guerra. De aanhangers van de laatste leggen de verkiezingsnederlaag vooral uit als een falen van het huidige beleid en bepleiten een ruk naar links. Het verst ging de president van de onafhankelijke regio Extremadura, Juan Carlos Ibarra, die in een interview suggereerde dat González er beter aan doet zijn post ter beschikking te stellen. De Guerra-vleugel bleek na het partijberaad van de laatste dagen evenwel danig te hebben moeten inbinden. Een woordvoerder van de linkse factie beperkte zich tot het verzoek aan de regering “ het huidige beleid voort te zetten, maar dan met meer enthousiasme”.