Rupsenplaag brengt herfst in de eikebomen

WINTERSWIJK, 21 JUNI. Rupsen als de Groene Eikebladroller, de Wintervlinder en de Plakker vreten op diverse plaatsen in Nederland de eikebomen kaal. “In sommige bosgedeelten lijkt het net herfst”, zegt H. Bronkhorst van de gemeente Winterswijk.

“Ja, ze zijn er flink aan de vreterij”, beaamt A. de Haas van de Planteziektenkundige Dienst in Wageningen. “Ze vreten hele bomen kaal. Ik heb het nog nooit zo erg gezien.” In de Oost-Achterhoek en Twente is volgens de Dienst sprake van “extreem grote activiteit” van de rupsen.

Rond het Brabantse dorpje Dorst woedt momenteel een plaag van een rups die de naam Plakker draagt. Bewoners van huizen aan de bosrand melden dat hun woningen worden belaagd door miljoenen van deze beestjes. “Ze hebben honger, ze trekken zelfs over landbouwvelden heen, ze vreten alles op. Ze hangen in kluiten in de dakgoten. Er is inderdaad sprake van grote overlast”, weet de entomoloog (insektenkenner) L.G. Moraal van het Instituut voor Bos en Natuuronderzoek in Wageningen, die deze week zelf naar Brabant gaat om te kijken of hij kan helpen bij de bestrijding.

Rupsenplagen zijn in deze tijd van het jaar overigens geen zeldzaamheid. Volgens Moraal zijn de Wintervlinder en de Groene Eikebladroller in Nederland al dertien jaar actief. Het hoogtepunt van de plaag lag midden jaren tachtig. “Het zijn zogezegd oude bekenden. We hebben de idee dat de plaag landelijk gezien zelfs afneemt. Men heeft er nu nog voornamelijk in het midden en noorden van het land last van. In Drenthe maakt men al jaren mee wat nu in de Achterhoek gebeurt.'

Tegen de vraatzucht van de rupsen is weinig te doen. De rupsen eten het eerste blad van vooral de eikeboom, maar ook andere loofbomen op. Volgens de deskundigen zijn maatregelen ook niet direct noodzakelijk, want de rupsen verpoppen zich immers na verloop van tijd en worden vlinders. De meeste kaalgevreten eikebomen zijn dan nog in staat tot een zogenaamd 'tweede schot', een nieuwe uitloop van bladeren. “Het wordt pas ernstig als bomen jaar op jaar worden kaalgevreten, dan krijgen ze wel een klap”, zegt De Haas van de Planteziektenkundige Dienst.

Ook Moraal geeft aan dat het in principe niet noodzakelijk is iets tegen de rupsen te doen. “De periode van vreterij is betrekkelijk kort. En je kunt wel gaan spuiten, maar dan maak je alles dood. Het wordt natuurlijk anders wanneer de mensen er zo'n last van krijgen als in Brabant.” Moraal kan nu nog niet zeggen wat hij tegen de plaag daar denkt te doen. “Ik ga eerst eens poolshoogte nemen. Het schijnt wel erg te zijn.”