Kohl zal tegen Lubbers geen veto uitspreken; Kanselier behoudt voorkeur voor Dehaene

DEN HAAG/BRUSSEL, 21 JUNI. Bondskanselier Kohl heeft premier Lubbers gisteren verzekerd dat hij vrijdag op de top van de Europese Unie op Korfoe geen veto tegen hem zal uitspreken. Kohl behoudt echter zijn voorkeur voor de Belgische premier Dehaene als nieuwe voorzitter van de Europese Commissie.

Lubbers en Kohl hebben gisteren telefonisch contact gehad nadat door berichtgeving in The Financial Times werd gesuggereerd dat de bondskanselier de Nederlandse kandidatuur eventueel met een veto zou treffen. Kohl maakte duidelijk dat hij geen veto uitspreekt en de toon in het gesprek zou “gematigd” zijn geweest. Kringen rond Lubbers wijzen erop dat deze zijn kandidatuur zou intrekken als Kohl een veto zou uitspreken.

De Italiaanse minister van buitenlandse zaken, Martino, wees gisteren tijdens een bezoek aan Bonn op de mogelijkheid dat de regeringsleiders in Korfoe niet tot een akkoord komen over de opvolging van Delors. Die dingen moeten volgens hem niet al te snel worden besloten; er moet ook tijd zijn om na te denken, zo zei hij in de Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Italië heeft formeel geen standpunt ingenomen. De Duitse minister van buitenlandse zaken, Kinkel, vindt echter dat de opvolging van Delors wel op Korfoe moet worden beslist. Duitsland neemt na Griekenland het roterend voorzitterschap van de Europese Unie over en wil volgens bronnen in Bonn niet worden belast met een omstreden opvolging van Delors. Toch wordt in Bonn de mogelijkheid niet uitgesloten dat er uitstel komt. De woordvoerder van de Duitse regering Vogel liet gisteren weten dat personele beslissingen “mogelijkerwijze” niet op Korfoe worden genomen. “Het is goed als er voor 1 juli wordt beslist over de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie”, maar zeker zou dat niet zijn.

Europees commissaris Van den Broek maakt zich zorgen dat op Korfoe, geen besluit kan worden genomen over de opvolging van Jacques Delors als voorzitter van de Europese Commissie. Hij is beducht dat uitstel zal leiden tot “collaterale schade”, zowel in de bilaterale relaties van Nederland als voor de verhoudingen binnen de Europese Unie. Dan dreigt de strijd om het voorzitterschap te ontaarden in “een echte krasloterij”. Van den Broek zei dat vanochtend in een gesprek met Nederlandse journalisten.

Volgens hem is het risico dat op de komende top van regeringsleiders geen besluit wordt genomen, de afgelopen dagen niet afgenomen. Maar tegelijkertijd groeit de noodzaak er wel uit te komen, aldus de commissaris. “Hoe langer de discussie zich voortsleept, des te meer zal de irritatie over en weer zich verdiepen en hoe meer er verwijten over en weer zullen worden gemaakt”, zegt Van den Broek. “De kans op beschadigingen links en rechts wordt er alleen maar groter op.”

De voortslepende discussie over de opvolging van Delors belast niet alleen het klimaat, maar is ook slecht voor de beeldvorming van de EU naar de burgers toe, vindt Van den Broek. De indruk wordt gevestigd dat men niet kan beslissen en door alle uitspraken die worden gedaan, krijgt men ook niet de indruk dat de lidstaten ernstig zoeken naar eenheid.

Indien er in Nederland een paarse regering zou worden geformeerd, vindt Van den Broek het “helemaal niet verbazingwekkend” indien - los van de discussie over het voorzitterschap van de Commissie - zijn positie in Brussel ter discussie zou komen. Het is volgens hem normaal dat regering een commissaris van de eigen politieke kleur benoemen. Maar er moet volgens hem wel rekening worden gehouden met het gewicht van de portefeuille dat een nieuwe commissaris kan krijgen en met de vraag welk Europees beleid de nieuwe commissaris nastreeft.