Hof in de VS keurt omstreden belasting goed

WASHINGTON, 21 JUNI. Amerikaanse staten mogen van het Hooggerechtshof bij multinationale ondernemingen belasting heffen op basis van hun wereldwijde in plaats van hun lokale inkomen. De omstreden belasting leidde vorig jaar tot een dreigement van de Europese Unie met vergeldingsmaatregelen.

Het Hof bevestigde gisteren met 7 tegen 2 stemmen een uitspraak van een Californische rechtbank in een zaak van het Amerikaanse bedrijf Colgate-Palmolive en de Britse bankengroep Barclays. De beide firma's hadden bezwaar gemaakt tegen de zogenoemde unitary tax in Californië en teruggave geëist van door hen in de jaren tachtig betaalde belasting van circa vier miljard dollar, omdat zij meenden “dubbel” te zijn belast.

Bij een systeem van unitary tax worden een bedrijf en zijn dochterondernemingen belastingtechnisch als een eenheid beschouwd. Dit betekent dat de winst in de hele wereld in aanmerking wordt genomen, waarna de lokale autoriteit de belastingheffing vaststelt door hiervan een bepaald percentage te nemen. Voorstanders van het systeem vinden dat bedrijven hierdoor wordt verhinderd winsten naar belastingparadijzen over te hevelen.

De lidstaten van de Europese Unie en andere landen hadden verklaard dat de handelsbetrekkingen “sterk onder spanning” zouden komen, indien de belasting niet werd geschrapt. Groot-Brittannië en Duitsland dreigden vorig jaar met vergeldingsmaatregelen. Zij meenden dat Amerikaanse staten met de unitary tax in feite bezig zijn internationale handelspolitiek te bedrijven. De Britse minister van financiën, Kenneth Clarke, toonde zich “teleurgesteld” over de uitspraak van het Hof. Hij onderstreepte dat zijn regering het vergeldingswapen achter de hand houdt voor het geval Amerikaanse staten Britse ondernemingen zullen schaden.

Het Californische parlement heeft de unitary tax vanaf 1 januari facultatief verklaard, waardoor een direct conflict met het buitenland werd voorkomen. Californische belastingdeskundigen verwachten niet dat de staat Californië nu bedrijven zal dwingen volgens het systeem van de unitary tax te worden belast. De vrees bestaat echter dat nu andere Amerikaanse staten deze wijze van belastingheffing gaan hanteren.

Volgens advocaat Jerome Libin, die Groot-Brittannië en 19 andere landen in de zaak vertegenwoordigde, ligt de bal nu bij het Amerikaanse Congres. “De uitspraak laat de terughoudendheid van het het Hooggerechtshof zien zich te bemoeien met wat het beschouwt als politieke kwesties met betrekking tot de buitenlandse handel.”

Het Congres heeft staten nooit verboden het systeem van de unitary tax te hanteren. Het Hooggerechtshof gaf gisteren aan niet in dit debat te willen treden. President Clinton had tijdens zijn verkiezingscampagne gezegd de belasting te steunen, maar zich heeft zich daarna van elke uitspraak onthouden. Vorig jaar werd in Washington gesuggereerd dat over de zaak onenigheid bestaat binnen de Amerikaanse regering. (AFP, AP)