Bedrijven zien niets in 'groen' keurmerk

ROTTERDAM, 21 JUNI. Ruim een half jaar na de introductie van de schrijfblokken met Milieukeur is er eindelijk een tweede produkt dat zo'n keurmerk draagt: kattebakvulling. Bij de Stichting Milieukeur in Den Haag heerst opluchting. Het duurde angstig lang voor er een tweede aanvraag voor een Milieukeur kwam. Van een doorbraak is echter nog geen sprake. De meeste ondernemers vinden de Milieukeur te onbekend, niet internationaal genoeg, te duur, discriminerend in de markt en overbodig.

Sinds de oprichting van de Stichting Milieukeur, medio 1992, zijn voor 12 produktgroepen milieu-eisen geformuleerd. Het gaat om ondermeer koffiezetapparaten, koelkasten, verf, spaarlampen, televisietoestellen, cv ketels en toiletpapier. Tientallen producenten zouden zonder problemen een Milieukeur kunnen krijgen, maar zijn niet van plan het aan te vragen. Philips bijvoorbeeld voldoet aan de milieu-eisen voor spaarlampen en televisietoestellen, maar wil geen keurmerk dat maar één eigenschap van het produkt belicht: de relatieve milieuvriendelijkheid. “Philips geeft zelf integrale produktinformatie op alle produkten. Daar heeft de consument meer aan dan aan een milieulabel. Wij zien liever dat de consument vertrouwen heeft in de naam Philips dan in de Milieukeur”, zegt woordvoerder C. Vreven.

Volgens ir. M. Schuttelaar van de Consumentenbond vrezen fabrikanten dat de keurmerkuitstraling de merkuitstraling ondergraaft. “Coca Cola is al perfect. Coca Cola met milieukeur kán dus niet.” Schuttelaar denkt dat fabrikanten er bang voor zijn dat de Milieukeur een nieuwe marktordening teweeg zal brengen. “Onze indruk is dat producenten om die reden een stilzwijgende afspraak gemaakt hebben om geen Milieukeur aan te vragen.”

De Milieukeur, een initiatief van de ministeries van VROM en EZ, moet consumenten in staat stellen een keuze te maken voor het minst milieubelastende produkt. Philips zegt dat die keuzemogelijkheid er alleen komt als consumenten er nadrukkelijk om vragen. Tot nu toe gebeurt dat niet. Consumenten blijken nog nauwelijks te weten dat er een Milieukeur bestaat. Dat maakt de detailhandel op uit de tegenvallende verkoop van schrijfblocs met Milieukeur. Het beeldmerk, een vuist met een stempel erin, wordt niet herkend. Om de bekendheid van de Milieukeur te vergroten en zowel producenten als consumenten over de streep te trekken, gaat er in augustus een reclame- en Postbus 51-campagne van start. Mr. Ineke Giezeman, directeur van de Stichting Milieukeur, heeft wel haar twijfels over het moment van de campagne. “Het is de vraag van de kip of het ei. Moet je eerst reclame maken om de merkbekendheid te vergroten of moeten er eerst meer produkten met Milieukeur verkrijgbaar zijn?”

Veel keus heeft Giezeman niet. Nu producenten het massaal laten afweten, moet ze consumenten zien te mobiliseren. Het lijkt erop dat ze daarbij de steun krijgt van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen. Deze organisatie met 40.000 leden gaat producenten benaderen over de Milieukeur en wil later dit jaar een kaartenactie organiseren. Giezeman denkt dat de Milieukeur levensvatbaar is. “Consumenten hebben behoefte aan onafhankelijke milieuinformatie. Nu kunnen ze kiezen tussen groener dan groen en witter dan wit. Maar dat zijn ongecontroleerde milieuclaims. Het zou goed zijn als er meer consumentenmacht gegenereerd wordt voor de Milieukeur. De Consumentenbond zou daar een rol bij kunnen spelen.”

Hoewel de resultaten tot nu toe tegenvallen, maakt Giezeman zich nog niet direct bezorgd over de toekomst van de Milieukeur. “Het zal langer duren dan we gedacht hadden,” zegt ze. “Maar dat zie je ook in het buitenland. In Scandinavië waar ze twee jaar eerder begonnen zijn dan in Nederland, is nog maar voor een paar produktgroepen een milieukeur aangevraagd. In Duitsland bestaat al 15 jaar een milieukeur. Pas na 7 jaar waren daar 100 produkten met een milieukeur. Nu zijn het er 3000, maar het aantal produktgroepen is hooguit 100. Met het Europese ecolabel gaat het nóg minder snel. Er is tot nu toe maar één ecolabel aangevraagd door een Engelse wasmachinefabrikant, die zijn produkten uitsluitend in Engeland op de markt brengt.”