Overleg Lubbers-Dehaene mislukt

BRUSSEL/DEN HAAG, 20 JUNI. De bemiddelingspoging van de Belgische ex-premier Wilfried Martens tussen minister-president Lubbers en diens Belgische collega Dehaene is mislukt. Vorige week donderdag hebben Lubbers en Dehaene elkaar ontmoet in een restaurant bij Maastricht. Zij spraken onder leiding van Martens over het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Martens, voorzitter van de Europese christen-democraten (EVP), deed een poging om namens de EVP met één kandidaat te komen. Maar Lubbers was niet bereid zich terug te trekken en Dehaene wilde niet afzien van zijn kandidatuur. De Belgische regering droeg hem een dag later voor als de opvolger van de huidige voorzitter van de Europese Commissie, de Fransman Jacques Delors. Dehaene heeft de steun van Frankrijk en Duitsland. Met name bondskanselier Kohl maakt zich erg sterk voor de Belgische minister-president.

De Nederlandse regering zet het lobbywerk intussen voort. Minister Kooijmans van buitenlandse zaken gaat vandaag naar Portugal om daar de kandidatuur van premier Lubbers te bespreken met zijn collega van buitenlandse zaken, Durao Barroso. Hij zal ook premier Cavaco Silva ontmoeten, zo heeft het ministerie van buitenlandse zaken meegedeeld.

Pag.3: Dehaene: de race is nog niet gelopen

Morgen reist minister Kooijmans met hetzelfde doel door naar Denemarken waar hij in de loop van de middag minister van buitenlandse zaken Helveg Petersen spreekt en premier Rasmussen ontmoet. Denemarken heeft nog geen oordeel uitgesproken over de opvolging van Delors.

De aankondiging afgelopen vrijdag van premier Dehaene dat zijn regering hem formeel voordraagt is in België met grote instemming begroet. Alle politieke partijen steunen de kandidatuur. De christen-democratische en socialistische regeringspartijen hebben al laten weten dat ze de huidige coalitie willen voortzetten indien Dehaene eind deze week tijdens de Europese Top op Korfoe inderdaad wordt verkozen.

Premier Dehaene vertrok vrijdagavond na zijn persconferentie naar Rome, waar hij een ontmoeting had met zijn Italiaanse ambtgenoot Berlusconi. Een woordvoerster van de premier wilde niets kwijt over het resultaat van dat bezoek, maar in België wordt aangenomen dat Berlusconi de kandidatuur van Dehaene steunt. De Nederlandse regering spreekt dit echter tegen en stelt dat “Italië zijn keuze nog niet heeft bepaald”. De woordvoerster van Dehaene stelt dat berichten onjuist zijn als zou Kohl Dehaene hebben opgebeld om hem te informeren dat Berlusconi hem steunt. Kohl, die bezwaren heeft tegen de kandidatuur van Lubbers en die Dehaene naar voren heeft geschoven, had eerder vorige week een ontmoeting met Berlusconi. Bij die gelegenheid is echter ook gesproken over de positie van Berlusconi's partij Forza Italia in het Europese Parlement, en de mogelijke aansluiting bij de christen-democartische fractie in dat parlement.

Als mogelijke opvolger van Dehaene als premier van België wordt veelvuldig de naam van begrotingsminister Herman van Rompuy genoemd, oud-voorzitter van de Christelijke Volkspartij (CVP). Maar op het partijbureau wil men officieel nog geen commentaar geven zolangs de Europese Top op Korfoe niet achter de rug is, omdat “we de huid niet willen verkopen voordat de beer is geschoten”, aldus een woordvoerder. De huidige voorzitter van de CVP, Johan van Hecke, heeft wel gezegd dat de nieuwe premier evenals Dehaene “een christendemocraat” moet zijn. In theorie zou daarmee ook minister Melchior Wathelet (justitie) van de franstalige PSC in aanmerking kunnen komen.

Ook Dehaene zelf legde er de nadruk op dat zijn kandidaatstelling nog niet betekent dat er nu sprake is van een “gelopen race”. Dehaene zei dat de Belgische regering zich nu formeel heeft uitgesproken om mogelijke twijfels weg te nemen in het buitenland over de vraag of de regering hem eigenlijk kandidaat wil stellen.

Dehaene wilde met betrekking tot de kandidatuur van premier Lubbers niet spreken over “een scheuring” of “een broedermoord” binnen de Europese christendemocratische familie. “Laat ons geen grote woorden gebruiken. We zijn volwassen mensen onder elkaar. We behoren tot dezelfde politieke partij en dat laat ons ook toe om met elkaar te praten”.

Binnen de Europese commissie heeft ook Karel van Miert zijn steun uitgesproken voor Dehaene. Volgens Van Miert, een Vlaamse socialist die niet in de nieuwe Commissie zal terugkeren indien Dehaene wordt verkozen tot voorzitter, is de Belgische premier “een van de weinige personen die de complexe functie van voorzitter van de Europese Commissie aankan”. Van Miert heeft er in het verleden nooit een geheim van gemaakt dat hij graag aan zou blijven als lid van de Europese Commissie. “Als meneer Lubbers hier meneer Delors opvolgt, dan zal ik dat erg begroeten”, zei hij afgelopen februari nog tegen deze krant.