IN TRANCE MET EEN BRUTALE HENGST

De 26-jarige Brabantse dressuuramazone Anky van Grunsven versloeg gisteren, met haar reservepaard Cocktail, in Aken de gehele wereldtop in de kuur op muziek. Daarmee is zij een favoriet voor een medaille tijdens het komende wereldkampioenschap dressuur in Den Haag.

Na de individuele vierde plaats van Anky van Grunsven en Olympic Bonfire in Barcelona werd de internationale dressuurwereld met de neus op de feiten gedrukt. Er was een nieuwe combinatie naar een grote vorm aan het groeien. Een topcombinatie met nu eens niet de Duitse, maar de Nederlandse nationaliteit. De ongecompliceerde, vrolijke en ambitieuze amazone Van Grunsven had in het heethoofdige, maar getalenteerde paard Olympic Bonfire de ideale partner gevonden voor topdressuur. Een partner die speelt met alle moeilijke gymnastische eisen die topdressuur stelt. Een partner met alle lichtvoetigheid en élegance die dressuur mooi maakt. Een partner bovendien die door zijn persoonlijkheid een extra voorname indruk maakt in de wedstrijdpiste. Met Bonfire kreeg Van Grunsven de kans om haar gevoel en talent te ontplooien. Want in feite is een ruiter natuurlijk zo goed als zijn paard hem toestaat.

Van Grunsven maakte al eerder een Olympische Spelen mee, met haar eerste paard Prisco, in 1988. Prisco was een uiterst wispelturige viervoeter, die dagelijks van humeur kon wisselen. Van Grunsven moest geregeld afstijgen en een half uur naast het paard lopen, om haar gevoelens van woede en onmacht te beteugelen. Als zij zich had hervonden, steeg ze weer op om met engelengeduld de training te hervatten. Nu is Van Grunsven dankbaar voor de moeilijke leerschool die zij met Prisco heeft gehad. “Met paardrijden ben je nooit uitgeleerd”, zeg zij. “Elk nieuw paard brengt weer andere problemen met zich mee. Door alle diverse problemen wordt je steeds handiger. Op den duur ben je zover dat je tijdens een wedstrijd een storing soms zo vroeg voelt ontstaan, dat je het al onzichtbaar hebt opgelost voordat de jury het merkt. Prisco heeft mij daarin opgevoed. Mijn reactievermogen is aangescherpt en mijn concentratie is verbeterd. Dat zijn onmisbare eigenschappen voor een wedstrijdruiter.”

Van Grunsven wijst verder graag op de invloed van haar partner en trainer Sjef Janssen voor haar ontwikkeling als amazone. Janssen, zoon van wielrenner Sjefke Janssen, is met trainingsmethodes en sport grootgebracht. Hij beschouwt Van Grunsven als een natuurtalent, waarbij zijn voornaamste taak ligt in het scherp genoeg houden van de amazone om haar paarden ook het allerlaatste te laten geven. “De band van Anky met haar paarden is zo sterk, dat zij ze vrolijk en gemotiveerd weet te houden, ondanks hun zware trainingsschema. Mijn voornaamste taak is om Anky tegelijkertijd zo streng en scherp te houden, dat haar paarden hun allerlaatste aan vermogen aanspreken in de wedstrijdring.”

Bonfire is inmiddels zo goed doorgetraind, dat hij al twee keer dit voorjaar een recordscore heeft behaald, het meest recent een week geleden, bij het Nederlandse kampioenschap. Cocktail is een hengst en brutaler van nature, waardoor Van Grunsven zich een enkele keer nog laat verrassen. Tijdens de Grand Prix in Aken werd Van Grunsven nog vijfde, omdat Coctail zich te veel als 'onschuldig, braaf jongetje' gedroeg en zich iets te weinig inspande. Maar in de kuur op muziek van gisteren klopte de combinatie Van Grunsven-Olympic Cocktail perfect. Janssen: “Ik ken geen ruiter of amazone die zich zo weet te concentreren op het paard en zich volledig kan afsluiten voor alles om haar heen, wanneer het moet gebeuren in de wedstrijd. Bij het loswerken van de spieren van het paard, begint zij losjes, bijna speels. Maar vijf minuten voor haar daadwerkelijke start, lijkt het wel of zij in trance gaat met haar paard. Als dat volkomen lukt, zoals bij deze kuur in Aken, zie je een prestatie in de ring die alles combineert. Vanzelfsprekende elegantie en gratie, een krachtsexplosie, een volkomen eenheid van amazone en paard, alles. Zo hoort dressuur te zijn.”

Typerend voor Van Grunsven is de bravoure waarmee zij haar dressuurproeven rijdt. Zij houdt niet van een brave, correcte vertoning. Dressuur moet een beetje show zijn en voor die show lenen de karaktervolle paarden van Van Grunsven zich uitstekend. Juist in deze wedstrijdmentaliteit ligt de kracht van Van Grunsven, vindt Wim Ernes. Buiten de paardensport verdient hij zijn brood als verkoopleider bij Mosa, maar als manager van het dressuurteam besteedt hij al zijn vrije tijd aan de dressuursport. “Van Grunsven heeft een sterke wil om te winnen die een topsporter karakteriseert. Dan bezit zij een uitzonderlijk talent om ieder paard in de proef zo optimaal mogelijk voor te stellen. Zij camoufleert zwakkere onderdelen en buit de kracht van haar paarden uit. Verder combineert zij haar wedstrijdmentaliteit met een zeer consequente, gedegen africhting van haar paarden. Dat kunnen niet veel ruiters: zowel perfect africhten als een echte wedstrijdruiter zijn.”

Van Grunsven won dit voorjaar met Cocktail de kuur op muziek al drie keer: tijdens Indoor Brabant, twee weken geleden in het Belgische Schoten en nu in Aken. Bij Indoor Brabant kwam Cocktail, na hersteld te zijn van ernstige hartproblemen, voor het eerst sinds negen maanden weer aan de start. Bij het krachtsvertoon van showbink Cocktail bij die gelegenheid, in combinatie met de prachtig gekozen muziek, was een deel van het publiek tot tranen geroerd. Ook de oud-bondscoach Henk van Bergen, in Aken gehuldigd als trainer van het jaar, komt tot min of meer emotionele uitspraken over Van Grunsven. “Zij is de ster die straalt over de gehele Nederlandse dressuursport. Elke Nederlandse ruiter of trainer profiteert daarvan mee. Zij is op een ongedwongen manier perfect.”