Zelfs de duivel kan Bolivianen niet redden

CHICAGO, 18 JUNI. De duivel kijkt altijd een beetje bedroefd. Dan trekt hij zijn hoofd in als een schildpad omdat hij zich bedreigd voelt. Maar wanneer hij de bal aan zijn voeten heeft, toont hij zijn duivelse kunsten. Hij wil alleen maar de bal en ermee spelen. Marco Etcheverri wil zo graag de wereld tonen hoe hij met een bal kan spelen. Maar 'El Diablo', zoals de Bolivianen hem noemen, komt maar niet aan zijn kunsten toe.

Etcheverri keek gisteren weer bedroefd. Niet omdat Bolivia in de openingswedstrijd van het wereldkampioenschap in Chicago met 1-0 van Duitsland had verloren. Etcheverri liet zijn hoofd op zijn armen leunen en zuchtte onder zoveel leed. Een voetballer zoals hij heeft nooit de intentie hard te spelen, zei hij. En iedereen begreep hem. Daarom was zijn rode kaart menselijk gezien ook zo onrechtvaardig.

Hij was nerveus geweest. Want wie zo lang niet heeft kunnen voetballen is gespannen wanneer hij voor het oog van de hele wereld zijn talent moet tonen. “Ik vind het heel erg voor Bolivia”, sprak hij vol berouw. “Dat mij dit moest overkomen. Ik weet niet of het een fout was. Ik weet het echt niet.”

Zeven maanden heeft Etcheverri niet kunnen voetballen door een zware knieblessure, die hem was toegebracht door een brute verdediger. Nu werd hij door Azkargorta, de Spaanse coach van het Boliviaanse elftal, het veld ingestuurd om zijn land te redde. Een kwartier voor het einde van de wedstrijd riep al wat Boliviaans was op Soldier Field zijn naam. En ze zongen, zoals ze de hele dag al in het brandende Chicago hadden gezongen, gelachen en gezwaaid met vlaggen. Etcheverri gaf Bolivia weer hoop. Hij zou Bolivia aan de gelijkmaker helpen.

Azkargorta, bijgenaamd 'De Snor', had hem willen sparen voor de volgende wedstrijden, omdat Etcheverri wedstrijdritme miste en nog kwetsbaar was. Hij gokte op een gelijkspel tegen Duitsland. Maar toen Klinsmann een kwartier na rust Bolivia op een 1-0 achterstand zette, stond zijn besluit vast. Etcheverri moest de aanval op de Duitsers gaan leiden. Het eerste balcontact was al geniaal. Uit een voorzet van links legde Etcheverri de bal terug op Erwin Sanchez, bijgenaamd 'Platini', die hard op doel schoot, maar alleen het hoofd van een Duitse verdediger raakte.

Drie minuten nadat Etcheverri in het veld was gekomen, werd hij gelanceerd met een pass van grote afstand. Etcheverri verloor de sprint van de Duitsers Berthold en Matthaus, maar met een desperate sliding probeerde hij alsnog de bal te krijgen. Hij raakte alleen de hak van Matthaus. De aanvoerder van de Duitser was hier niet van gediend en trachtte de Boliviaan te intimideren door even met zijn borst tegen hem op te botsen. Impulsief reageerde Etcheverri door op zijn beurt tegen de Duitser op te lopen. De Mexicaanse scheidsrechter Brizio handelde naar de nieuwe voetbalwet en gaf de Boliviaan meteen de rode kaart.

De Bolivianen op de tribune reageerden geschokt en staakten hun gezang. De duivel verliet het veld, diep bedroefd. Het deed er niet toe wie schuld had. Hij is niet het type mens dat de schuld zoekt bij een ander, dus ook niet bij Matthaus, die niets anders deed dan wat elke profvoetballer heeft geleerd: Wie mij durft te raken, wordt terecht gewezen. Etcheverri, de 24-jarige straatvoetballer die als zoveel arme jongens in Bolivia werd opgeleid op de Aguilera Tahuichi voetbalacademie in Santa Cruz, wil alleen maar voetballen. Zoals hij dat bij de Chileense topclub Colo Colo voor veel geld pleegt te doen.

Op grond van de zeven gele kaarten en een rode kaart die scheidsrechter Brizio gaf, zou geconcludeerd kunnen worden dat het openingsduel een harde wedstrijd was. Maar dat was het allerminst. De serie sancties was louter het gevolg van de strenge spelregels die de wereldvoetbalfederatie heeft ingevoerd. Brizio toonde al na zeven minuten spelen zijn gezag door de Duitser Kohler een gele kaart te geven, wegens een niet eens zo grove tackle van achteren. De spelers waren gewaarschuwd. Maar niet voldoende. Wanneer Brizio consequent was geweest zouden nog meer spelers bestraft zijn met een gele kaart.

Na de rommelige en schreeuwerige openingsceremonie, met als dieptepunt de val van het podium die presentatrice Oprah Winfrey maakte, ontspon zich ondanks de zeer moeilijke omstandigheden een aantrekkelijke wedstrijd. Duitsland speelde als verwacht collectief sterk, met Andy Moller in de hoofdrol. Bolivia beperkte zich tot opportunistische aanvallen met staaltjes van exotische balvaardigheid van met name Sanchez en Baldivieso. Scoren leek van ondergeschikt belang bij de Bolivianen. Als het spel maar leuk was.

Het was echt te heet om te voetballen. Wie vindt dat voetballers daarover niet moeten zeuren, heeft de hitte van Chicago gistermiddag niet ervaren. Het veld was droog en hobbelig, mede omdat het was omgeploegd door de honderden Amerikanen die aan de openingsceremonie meededen. In de rust werden weliswaar vier watersproeiers in werking gesteld, waardoor op bepaalde plaatsen het veld zacht was en op andere plaatsen te hard.

Een kwartier na rust viel het enige doelpunt. Libero Matthaus bereikte van grote afstand Hassler, die op het moment dat hij de bal aannam achter de Boliviaanse achterhoede stond. Doelman Trucco was ver uitgelopen om het onheil te kunnen bezweren. Maar Hassler kreeg assistentie van Klinsmann, die de bal overnam, vervolgens gemakkelijk naar het verlaten doel kon lopen en scoorde.

De Boliviaanse coach wilde zijn teleurstelling na afloop niet verbergen. “Hassler stond buitenspel en speelde de bal met zijn hand. Dit doelpunt had afgekeurd moeten worden”, zei hij brutaal. Het was van Azkargorta slechts een wanhoopspoging om het vermeende onrecht uit de wereld te helpen. Etcheverri hoorde het niet eens. Voor hem was er erger onrecht. Maar wie luistert er nu naar de duivel.