WEU reageert lauw op Frans voorstel Rwanda

BRUSSEL, 18 JUNI. Frankrijk en Italië zijn mogelijk bereid 1.500 à 2.000 militairen beschikbaar te stellen voor een snelle interventie in Rwanda. Maar het is uiterst twijfelachtig of andere lidstaten van de Westeuropese Unie (WEU), ook bereid zijn om soldaten te leveren voor zo'n vredesoperatie.

Dat bleek gistermiddag na afloop van spoedberaad van de WEU-ambassadeurs in Brussel. De WEU is een Europees samenwerkingsverband op defensiegebied. Volgende week dinsdag komen de diplomaten opnieuw bijeen en dan moet er meer duidelijkheid komen over de beschikbaarheid van WEU-troepen. Ook moeten er dan meer concrete plannen op tafel liggen over een actie die wordt gecoördineerd door de WEU.

De Belgische ministerraad besliste gisteren al om geen militairen te sturen. België wil wel logistieke ondersteuning verlenen en het land zal 100 miljoen frank (5,5 miljoen gulden) uittrekken voor hulp aan de slachtoffers van de volkerenmoord in Rwanda.

Het WEU-beraad volgde op het initiatief dat Frankrijk de afgelopen dagen heeft gelanceerd om “een humanitaire interventie van korte duur” te ondernemen. Die missie zou onder vlag van de Verenigde Naties moeten worden uitgevoerd. Parijs wil dat ook andere lidstaten van de WEU meedoen. Technisch of militair is een Franse solo-actie wel mogelijk, maar politiek niet, aldus de Franse minister van buitenlandse zaken, Juppé. Het Rwandees Patriottisch Front (RPF) is fel tegen inmenging van Frankrijk.

De VN hebben gevraagd om een vredesmacht van 5.500 man in Rwanda, maar tot dusver is secretaris-generaal Boutros-Ghali er niet in geslaagd om dat aantal bijeen te krijgen. De secretaris-generaal van de WEU, W. van Eekelen, zei gisteren na afloop van de bijeenkomst dat een eventuele Europese bijdrage moet worden beschouwd als tussenoplossing, zolang niet voldoende blauwhelmen uit Afrikaanse landen beschikbaar zijn. Maar of er wel sprake zal zijn van een formele WEU-actie en welke landen eraan mee zullen doen, is nu nog onduidelijk, aldus Van Eekelen. Een mogelijkheid is dat VN-blauwhelmen vanuit Somalië zullen worden ingezet in Rwanda. Onder andere Griekenland, Turkije, Italië en Spanje hebben daar troepen gelegerd onder VN-vlag.

Dat België geen soldaten wil sturen is geen verrassing. Begin april werden in Kigali tien Belgische blauwhelmen vermoord. Minister Delcroix van defensie zei toen dat zijn land voorlopig geen nieuwe VN-verzoeken om bijstand zou honoreren. Ook Nederland voelt er weinig voor om soldaten naar Rwanda te sturen. Tot zover onze correspondent. Aan het begin van de volgende week zal Frankrijk de instemming van de Verenigde Naties proberen te krijgen voor de beoogde humanitaire operatie in Rwanda, aldus een Franse diplomaat in New York. Gisteren is het Franse voorstel al informeel voorgelegd aan de leden aan de Veiligheidsraad, die daarop “over het algemeen positief hebben gereageerd”, aldus de betrokken diplomaat. Eerder had secretaris-generaal Boutros-Ghali al zijn steun betuigd aan het Franse plan.

Pogingen van de Verenigde Naties om vredesonderhandelingen tot stand te brengen tussen het Rwandese leger en de opstandelingen van het RPF, mislukten gisteren nadat een VN-militair was gedood door een granaat die was afgeschoten door het RPF nadat en een Hutu eenheid een hotel in de hoofdstad Kigali had bestormd waarin vluchtelingen waren gehuisvest. De commandant van de VN-strijdkrachten in Rwanda, de Canadese generaal Romeo Dallaire, zei dat binnenkort een nieuw tijdstip voor overleg zal worden bepaald. “De besprekingen stokten vanwege de gebeurtenissen van vandaag”, aldus de generaal.

Hutu-milities bestormden gisteren het Mille Collines-hotel in het centrum van de Rwandese hoofdstad Kigali op zoek naar leden van de Tutsi-minderheid. Dat gebeurde kort nadat een eenheid van het RPF in een korte actie zeshonderd vluchtelingen uit het centrum van de stad had weggehaald. De Hutu-militie trok zich terug na een interventie van het regeringsleger die werd uitgevoerd op verzoek van de Verenigde Naties. Niemand raakte daarbij gewond. De wacht bij het hotel zou nu versterkt zijn.

Een Uruguayaans lid van de VN-macht werd twintig kilometer ten noorden van de hoofdstad Kigali gedood. “Het voorval had plaats achter de linies van het RPF. Het RPF is ons de antwoorden op onze vragen over het incident nog schuldig”, aldus generaal Dallaire. Het RPF gaf laat in de avond toe voor de dood van de VN-militair verantwoordelijk te zijn. (Reuter)