Inter-Koreaanse top na bezoek van Carter

SEOUL/ WASHINGTON, 18 JUNI. De Zuidkoreaanse president Kim Young-sam heeft een uitnodiging aangenomen voor een ontmoeting met zijn Noordkoreaanse collega Kim Il Sung. De Amerikaanse oud-president Carter, die de afgelopen week een bezoek aan Pyongyang bracht, zou de uitnodiging hebben overgebracht aan Kim Young-sam. Dat heeft een televisiestation in Seoul vannacht gemeld. Carter keerde vannacht terug in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul.

De Amerikaanse regering heeft gisteren ontkend dat zij haar pogingen heeft gestaakt om in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties sancties tegen Noord-Korea voor te bereiden, zolang het geen openheid geeft over zijn nucleaire programma. Oud-president Jimmy Carter, op bezoek in Noord-Korea, had dat namens de Amerikaanse regering beweerd tegen de Noordkoreaanse leider Kim Il Sung, zo meldde het Amerikaanse televisiestation CNN gisteren.

Tijdens een bezoek aan Chicago zei Clinton gisteren niet te weten wat Carter had gezegd, maar dat zijn standpunt over Noord-Korea ongewijzigd is. “Zolang de schendingen voortgaan zullen we strafmaatregelen voorbereiden”, aldus Clinton. De VS willen weer besprekingen met Pyongyang voeren zodra het zijn nucleaire programma bevriest.

Onderminister van buitenlandse zaken Robert Gallucci, belast met het dossier Noord-Korea, zei dat Carter als particulier persoon in Noord-Korea aanwezig is en “geen toestemming heeft om namens de regering verklaringen af te leggen”. Hij zei nog niet met Carter gesproken te hebben om opheldering te krijgen.

Pag.5: Clinton wil niet afgaan op uitlatingen Carter

Amerika vraagt de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om verbreking van onderwijskundige, culturele en wetenschappelijke contacten en het stopzetten van de wapenhandel met Noord-Korea. De onderhandelingen over strafmaatregelen verlopen moeizaam, omdat Rusland en China niet van harte meewerken.

In Washington bestaat de vrees dat de Noordkoreaanse president Kim Il Sung prominente Amerikanen uitnodigt om ruchtbaarheid te geven aan zijn vermeende verzoeningsgezindheid, terwijl hij intussen doorgaat met het ontwikkelen van een kernwapen.

De Noordkoreaanse diplomatie kenmerkt zich door voortdurend gedraai. Eerder zijn de televisie-evangelist Billy Graham en een medewerker van de Carnegie-Stichting bij Kim op audiëntie geweest. Afgelopen mei had Noord-Korea internationale inspecteurs bij de kernreactor uitgenodigd. Plotseling begonnen de Noordkoreaanse autoriteiten daarop met het vervangen van de splijtstofstaven, zodat niet meer kon worden nagegaan of er al eerder plutonium uit was gehaald. Kim Il Sung heeft gedreigd om de inspecteurs het land uit te zetten, maar tegen Carter zou hij weer hebben gezegd dat ze mogen blijven, mits Amerika een constructieve poging tot onderhandelen doet. “Ik ben het stadium van het proberen te interpreteren van de beweegredenen van Noord-Korea al voorbij”, zei Gallucci gisteren vermoeid.

De Amerikaanse regering gaat er van uit dat Noord-Korea al één kernwapen heeft, maar wil dat voorlopig vergeven. Clinton is om die vergevingsgezindheid fel gekritiseerd. Washington wil zich nu concentreren op het voorkomen van de fabricage van nieuwe kernwapens. Begin deze week heeft Noord-Korea zich officieel teruggetrokken uit het toezichthoudende orgaan, het Internationale Bureau voor Atoomenergie. Het is nog wel lid van het Verdrag tegen Verspreiding van Kernwapens.

Clinton moet binnenkort beslissen over de versterking van de Amerikaanse troepen in Zuid-Korea met het oog op een eventuele militaire confrontatie. De Noordkoreaanse regering heeft gezegd dat sancties “een oorlogsdaad” zijn. Clinton staat nu voor een groot dilemma. Door de versterkingen kan hij een oorlogsstemming in de hand werken en de 37.000 man Amerikaanse troepen in Zuid-Korea in gevaar brengen. De Amerikaanse opperbevelhebber in Zuid-Korea, generaal Gary Luck, zegt 400.000 man nodig te hebben om een Noordkoreaanse aanval te kunnen afslaan. Er zijn zestig dagen nodig om die troepen in Zuid-Korea te krijgen.

Momenteel stoomt een Amerikaans vliegdekschip richting Korea op. Er zijn Patriot-luchtafweerraketten, transportvliegtuigen en Apache gevechtshelikopters gestuurd. Minister van defensie William Perry heeft aan Clinton drie scenario's voorgelegd. Het lichtste vraagt om het sturen van ondersteunend personeel naar Zuid-Korea, om in geval van nood het transport van troepen en wapens te versnellen. Er is ook de mogelijkheid om voor radar onzichtbare Stealth bommenwerpers en jachtvliegtuigen te sturen. Extra versterkingen zouden op het eiland Guam kunnen worden opgesteld. Perry adviseert om het accent te leggen op de diplomatie en op de veiligheid van de Amerikaanse troepen in Zuid-Korea.

De voormalige veiligheidsadviseur Brent Scowcroft heeft opgeroepen tot het bombarderen van de gewraakte Noordkoreaanse kerncentrale in Yongbyon. De Amerikaanse Senaat heeft president Clinton met 93 tegen drie in een niet-bindende resolutie opgeroepen om “onmiddellijk alle noodzakelijke en passende acties te nemen om de paraatheid en veiligheid van de Amerikaanse en de Koreaanse troepen te bevorderen om een aanval van Noord-Korea af te schrikken of terug te drijven”.