Frankrijk; Zondebokjes lossen de moord op Yann Piat niet op

PARIJS, 18 JUNI. Commissaris Maigret wordt node gemist aan de Côte d'Azur. Sinds het Franse Kamerlid Yann Piat op de avond van 25 februari in haar woonplaats Hyères door de berijder van een motorfiets werd vermoord, roept officieel Parijs om een verdachte en een veroordeling. Een parlementariër die tegen de maffia aan de Franse zuidkust strijdt, kan toch niet ongestraft in haar auto worden doodgeschoten?

De brute moord op klaarlichte dag heeft de discussie over de verstrengeling van politiek en onderwereld flink op gang gebracht. Sinds een paar weken is ook het aantal affaires dat het 'nette' bedrijfsleven en de politiek in een financieel dubieuze omhelzing laat zien, zo toegenomen, dat de etiketten 'fraude' en 'corruptie' met steeds minder terughoudendheid worden geplakt. De felle bestrijdster van dit soort verschijnselen Yann Piat zou er blij geweest mee zijn. Maar zij is dood en haar zaak voorlopig onopgelost.

De kleine jongens uit le milieu varois die op 3 maart werden opgepakt hadden redelijk overtuigende alibi's. Bovendien ontbrak ieder concreet bewijs tegen hen. De zaak rustte op de verklaring van een student, die bij een viaduct het tweetal op de bewuste avond op een Yamaha-motorfiets voorbij had zien komen en op een grafologisch rapport, dat de handgeschreven valse nummerborden op de verbrand teruggevonden motorfiets van de daders mogelijk in verband bracht met het tweetal.

Sterk was de zaak niet. Desondanks heeft de rechter van instructie donderdag pas positief gereageerd op het vierde verzoek om vrijlating van de advocaten van Denis Labadie en Epifanio Pericolo. Dat was dezelfde dag waarop de politie met enige tamtam 27 andere inwoners van het Zuidfranse departement Var had aangehouden. “Onder hen de vermoedelijke moordenaars”, volgens de eerste berichten.

Sommige geruchten komen iets te nadrukkelijk in omloop. Want officieel is niets meegedeeld. Toen alle Franse media donderdag melding begonnen te maken van 'een belangrijke wending' in de zaak van het vermoorde Kamerlid Yann Piat, hingen de volgende 'daders' als het ware in de lucht. Gistermorgen lekte inderdaad uit dat twee bekentenissen waren afgelegd. Gistermiddag was de eerste al weer ingetrokken.

De zaak is nog allerminst beklonken. De vreselijkste geruchten doen de ronde over het waarom. Volgens kranten en bladen die niet altijd onzin opschrijven, hebben hoge politici van de regerende centrum-rechtse coalitie (waar Piat na een politieke adolescentie bij Jean-Marie Le Pen ook toe behoorde) veel belang bij een snelle en niet-onthullende oplossing van de zaak.

De kiezers hebben hun bijdrage aan een dergelijke hypothese geleverd door bij de inmiddels gehouden regionale verkiezingen de politieke 'godfather' van de regio, senator en oud-burgemeester van Toulon, Maurice Arrecx, niet te herkiezen als president van de Regionale Raad. Verscheidene van zijn naaste medewerkers zitten nog steeds vast, verdacht van belastingontduiking en corruptie.

Een andere ex-bestuurder van de regio, Joseph Sercia, is onlangs voor de tweede keer met royale tv-aanwezigheid opgepakt en verhoord. Op de tweede dag van dat laatste onvrijwillig verblijf in de armen van de wet overleed zijn vrouw. Het laat zich raden welke melodie deze ex-gedeputeerde voor handige zaken inzette, toen hij weer op vrije voeten kwam.

De politie was wel gehouden te zoeken naar politiek-maffieuse connecties. Mevrouw Piat had immers niet lang voor haar dood aan de justitie geschreven dat zij voor haar leven vreesde. Zij noemde de namen van een aantal personen die zich volgens haar bewogen in een gevaarlijk grensgebied. Eén ervan was Bernard Tapie, de man die afgelopen zondag twaalf procent van de stemmen bij de Europese verkiezingen haalde voor de Linkse Radicalen. Zij noemde ook Joseph Sercia, de man wiens ambities zij bij de Kamerverkiezingen van '93 met hulp van de kiezers had weten te dwarsbomen. Die brutaliteit leverde haar een kantoorbrand en een paar ruw verstoorde verkiezingsbijeenkomsten op. Volgend jaar zou zij zich kandidaat stellen voor het burgemeesterschap van Hyères. Net als Sercia.

Eén van de gearresteerden van deze week is Gérard Finale (45), de baas van havenbar 'Le Macama'. Afluisterapparatuur in die plaats van samenkomst van drugshandelaren en lagere goden uit de onderwereld zou op een avond de volgende belastende uitspraak hebben opgevangen: “Nu zij dood is, is Hyères van ons.”

Yann Piat was niet geliefd in kringen die bouwprojecten aan de laatste maagdelijke meters Côte d'Azur zien als bronnen van veel en makkelijk geld. Maar daar horen Lucien Perri (de mogelijke schutter, 22) en Marco di Carro (de mogelijke motorrijder, 19) niet echt bij. “Wij zijn een Latijns land”, zeggen Fransen graag vergoelijkend over al hun affaires. Daarbij horen daders in soorten en maten.