Vrijspraak en zware straffen in zaak-Epe

ARNHEM, 17 JUNI. Het Gerechtshof in Arnhem heeft vanmorgen enkele verrassende uitspraken gedaan in het hoger beroep van de Eper incestzaak. De ex-man van Jolanda, die door de rechtbank in Zutphen was veroordeeld tot 2,5 jaar gevangenisstraf, werd vrijgesproken.

De ouders van beide slachtoffers Jolanda en Evelien kregen zwaardere straffen dan de procureur-generaal in Arnhem had geëist. De moeder, die door de rechtbank in Zutphen tot drie jaar was veroordeeld en tegen wie in hoger beroep twee jaar was geëist, werd tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld. Volgens het Hof zou ze eigenlijk nog zwaarder gestraft moeten worden dan haar echtgenoot (die ook vier jaar had gekregen) “vanwege haar initiërende rol” in de hele zaak en de “weerzinwekkende wijze waarop ze de belangen van haar kinderen Jolanda en Evelien had miskend”.

Men houdt in de strafmaat echter rekening met het feit dat ze sterk verminderd toerekeningsvatbaar is. Volgens het Pieter Baan Centrum heeft de vrouw het geestelijk niveau van een 7- of 8-jarige. Het Hof acht bewezen dat de ouders in 1982 zwangerschappen van hun beide dochters hebben onderbroken, maar verklaringen van Jolanda over zwangerschapsonderbrekingen in een latere periode worden niet bewezen geacht, evenmin als de tenlasteleggingen van moord en doodslag.

Drie overige verdachten (kennissen van de familie) werden schuldig bevonden aan verkrachtingen en ontucht met de beide dochters en met jonge kinderen en werden veroordeeld tot straffen van 12, 18 en 36 maanden en TBS.

Opvallendste uitspraak van het Hof was de vrijspraak van Jolanda's ex-man. Volgens de aanklacht zou hij ten minste één zwangerschap van Jolanda hebben onderbroken. De man heeft steeds ontkend, het Hof heeft Jolanda's verklaring op dit punt niet bewezen geacht. Volgens Jolanda zou haar ex-man een vrucht hebben geaborteerd door middel van een vibrator met een zeer grote kop. Ter rechtzitting had een gynaecoloog verklaard dat zulks medisch gezien onmogelijk is. De advocaat van Jolanda's ex-man, mr. R. Schuldink, kondigde vanmorgen aan een schadeclaim in te dienen voor zijn cliënt, die ongeveer een jaar in voorarrest heeft gezeten. “Ik hoop dat Jolanda flink aan haar boek verdiend heeft, dan kan ik veel bij haar halen.”

De advocaten van de ouders van Jolanda en Evelien konden vanmorgen nog niet zeggen of zij tegen de uitspraak van het Hof in cassatie gaan. Ze hebben daarvoor veertien dagen de tijd. De advocaat van de moeder van Jolanda en Evelien, mr. W. Prisse, toonde zich “zeer verrast” door de uitspraak. De advocaat van Jolanda's vader, mr. Ruis, vindt het opvallend dat het Hof in haar uitspraken “voorbijgaat aan de bezwaren tegen de gehanteerde opsporingsmethoden”.

Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie stelde vooral verrast te zijn door de hoge strafmaat voor de ouders. Het Hof heeft tenlasteleggingen van moord of doodslag niet bewezen verklaard, maar de zwangerschapsonderbrekingen in tegenstellingen tot de gangbare juridische praktijk aangerekend als 'zware mishandeling' en er daardoor veel zwaardere straffen voor laten gelden.