Risa Sekiguch

Risa Sekiguchi in de The Drawing Room van Johan Jonker, Lijnbaansgracht 318, Amsterdam. Tevens zijn hier cartoon-achtige tekeningetjes te zien van de ook uit Chicago afkomstige Spencer Dormitzer. Tot 2 juli. Geopend di-za 13-18 uur. Prijzen: Sekiguchi ƒ5.000,- tot ƒ7.000,-; Dormitzer ƒ750,-.

In de schilderkunst van de Renaissance was naaktheid een teken van goddelijkheid. Later, in de neoclassicistische en de romantische schilderkunst, konden ook stervelingen naakt worden afgebeeld, als uitdrukking van hun heldenmoed en morele superioriteit. Denk bijvoorbeeld aan werk van Jacques-Louis David en Eugène Delacroix.

De schilderijtjes van de Japanse Risa Sekiguchi (32) verwijzen in meer dan een opzicht naar de westerse kunsttraditie. Sekiguchi, die in Chicago woont en daar studeerde aan het Art Institute, werkt in olieverf op paneel, van hout of hardboard, met afmetingen van hooguit 25 bij 20 centimeter. Zij schildert naakte vrouwen, één per schilderij, in een vlak landschap, of staande voor een muur in een niet nader aangeduid interieur. De vrouwen hebben klassieke proporties, enigszins vergelijkbaar met de vrouwen van de beeldhouwer Maillol, die al even onaantastbaar en verheven zijn als de naakten in de traditionele schilderkunst.

Maar dit laatste geldt nu juist niet voor de naakten van Seguchi. Ze zijn het tegendeel van superieur of heroïsch. Ze zijn introvert, en bewegen zich met aarzelende tred. Het hoofd is meestal afgewend, verborgen in de holte van een arm, of bedekt met een sluier of een witte zakdoek die een schaduw over het gezicht werpt. Deze vrouwen weten zich met hun naaktheid niet goed raad, zij hebben iets beschaamds. Maar het is niet de beschaming van Eva nadat ze ontdekte dat zij naakt was. Van dramatiek is hier helemaal geen sprake, en dus ook niet van een verlies van onschuld.

Seguchi houdt zichtbaar van de olieverf-techniek, van de losse transparante toets, van effecten van versluiering, en van diepe stralende kleuren, zoals van glas-in-lood. Maar details vermijdt zij zorgvuldig. Van het lichaam duidt Seguchi voornamelijk de contouren aan middels licht-donker contrasten; een donkere schaduw ligt als een plas water op de grond. Het naakte lichaam bestaat meer als suggestie dan als tastbare aanwezigheid. Met het landschap is het hetzelfde gesteld: een suggestie van ruimte, een bewolkte lucht geschilderd met grote vegen, meer niet. Het zijn stille, mysterieuze en in zichzelf gekeerde schilderijen.