Reclame door kinderen; Mooie vrouw, konijn in 't nauw!

Een andere kijk op reclame. Nationaal Schoolmuseum, Nieuwemarkt 1a, Rotterdam. T/m 17 juli. Di t/m za 10-17u. zo 11-17u.

Vroeger woonde ik tegenover het stadhuis van Amsterdam. Op de begane grond was een slagerij gevestigd en met heel oude letters stond op de gevel geschreven: 'Over één ding is de raad van Amsterdam zeker, u kunt hier beter binnen gaan dan bij de apotheker.'

Zo lang er artikelen worden verkocht, worden ze ook aangeprezen door hun verkopers. De overgrootvader van mijn slager had die tekst waarschijnlijk zelf verzonnen, maar grotere bedrijven laten het bedenken en uitvoeren van 'reclame' - want zo heet deze vorm van aanprijzen - over aan speciale bureaus.

De reclamemakers willen graag dat de fabrikant die hun een opdracht geeft zoveel mogelijk van zijn artikelen verkoopt. Dat betekent weer nieuwe opdrachten en dus meer geld in het laatje. De fabrikant wil natuurlijk ook zoveel mogelijk van zijn produkten verkopen. Dat betekent dat het artikel in advertenties in de krant, op borden langs de weg en in reclamespotjes op radio en televisie zo mooi, goedkoop en nuttig mogelijk naar voren moet komen.

Eigenlijk moet iedereen na het zien van een advertentie over bijvoorbeeld een drankje, een auto of een wasmiddel denken, dat juist die cola de lekkerste, dat Japannertje de snelste en dit nieuwe waspoeder de schoonste is. Maar dat kan in werkelijkheid natuurlijk heel anders liggen.

Wat in de reclame wordt aangeprezen, is vaak maar een heel klein stukje van de waarheid, en soms is het zelfs helemaal niet waar. Neem nou die slager: als je erge hoofdpijn hebt, kun je beter bij de apotheker een poedertje halen dan een biefstukje bij de slager. Bovendien heeft de gemeenteraad over dit soort zaken gelukkig helemaal niks te zeggen.

De Consumentenbond is een organisatie die allerlei produkten en de manier waarop die worden aangeprezen kritisch volgt. Die bond heeft nu een tekenwedstrijd uitgeschreven voor kinderen uit de vier hoogste groepen van het basisonderwijs. De opdracht was om in een tekening of collage 'een andere kijk op reclame' te laten zien. Maar liefst 2000 kinderen hebben daaraan deelgenomen. Een selectie van 150 werkstukken is tot 17 juli te zien in het Nationaal Schoolmuseum in Rotterdam.

Kinderen hebben grote zorg voor de gezondheid van mens, dier en milieu, zo blijkt op de tentoonstelling. Er is gewerkt met advertenties voor luiers, wasmiddelen, tropisch hardhout, auto's en allerlei elektrische apparatuur om de schadelijkheid van die produkten voor het milieu aan te tonen. Maar ook plastic speelgoed, cosmetica ('Mooie vrouw, konijn in het nauw!'), leren schoenen, chips, sigaretten, drank en allerhande snoep moeten het ontgelden.

Schadelijk of niet-schadelijk, dat is nu de kwestie in de hoogste groepen van het basisonderwijs. Erg mooie tekeningen en collages, waarin de reclame soms goed te kijk wordt gezet, heeft het in elk geval wel opgeleverd.