Parijs zoekt steun; WEU praat over ingrijpen in Rwanda

PARIJS, 17 JUNI. De Westeuropese Unie, het Europese samenwerkingsverband voor defensie, bespreekt vanmiddag op verzoek van Frankrijk in Brussel de mogelijkheden van een interventie - mogelijk onder VN-vlag - in Rwanda.

Frankrijk werft medestanders voor een snelle, korte militaire missie in Rwanda, mocht het eerder in Tunis overeengekomen bestand geen gevolg krijgen. De Rwandese rebellen, die een Franse interventie hebben afgewezen, hebben vannacht in de hoofdstad Kigali juist weer een offensief tegen het regeringsleger gelanceerd. De Franse regering heeft intussen een Belgisch bericht dat Franse militairen in april de aanslag hebben gepleegd op het vliegtuig van de presidenten van Rwanda en Burundi als “absurd” afgewezen.

Hoewel ook in eigen land veel vragen zijn gerezen over zijn aankondiging dat Frankrijk bereid is militair in te grijpen, heeft minister Juppé (buitenlandse zaken) het Franse diplomatieke apparaat in volle actie gebracht om het initiatief te verduidelijken en te laten slagen. In de Franse senaat heeft hij geruststellend verklaard: “Een humanitaire interventie in Rwanda zal van korte duur zijn”. Zo'n actie moet volgens hem humanitaire, geen politieke doelen dienen.

Volgens Juppé wordt het een ingewikkelde en gevaarlijke operatie. Om die reden wil hij niet zeggen welke landen positief hebben gereageerd op het Franse initiatief. Frankrijk wil geen solo-actie uitvoeren: technisch of militair kan dat wel, maar politiek niet, aldus Juppé.

Juppé zei wel onder andere België, Spanje en Italië te hebben benaderd. Het eerste land heeft al laten weten geen troepenmacht te zullen sturen. Volgens een Spaanse woordvoerder wordt de mogelijke inzet van Spaanse troepen op dit moment bestudeerd en is in de loop van de volgende week een uitslag van de beraadslagingen te verwachten. Alfonso Guerra, de altijd nog invloedrijke vice-secretaris van de regerende socialistische partij, verklaarde zich nog onlangs voorstander van de inzet van Spaanse troepen bij het herstellen van de orde in Rwanda. Italië heeft in het verleden getoond bereid te zijn met dergelijke acties mee te werken. Nederland is niet door Frankrijk benaderd om troepen of materieel te leveren voor Rwanda.

Diplomaten bij de WEU spraken vanochtend overigens van weinig enthousiasme bij de meeste van de negen leden.

In afwachting van een militaire actie heeft Frankrijk al een 'humanitaire corridor' geopend naar Rwanda's hoofdstad Kigali.

Pag.4: Fransen sturen hulp naar Rwanda

Vanaf morgen moeten dertig ton eerste levensbehoeften uit Oeganda over de weg naar Rwanda worden verzonden. Die zijn in de eerste plaats bestemd voor de bevolking in nood in Kigali en vooral de kindertehuizen.

Dergelijke konvooien zouden volgens het Franse ministerie van buitenlandse zaken mogelijk zijn na contacten op het hoogste niveau met de Tutsi-rebellen van het Rwandees Patriotisch Front. Juppé hoopt het RPF ervan te overtuigen dat Frankrijk geen politieke operatie op het oog heeft, en evenmin kiest voor de ene of de andere stam, Tutsi's dan wel Hutu's.

Parijs heeft daar nog het nodige uit te leggen. In een vraaggesprek met de Franse krant Le Figaro zet de commandant van de rebellen, generaal Kagamé, vanmorgen zijn wantrouwen tegen de Franse bedoelingen uitvoerig uiteen. Sinds '90 heeft Parijs een regime in Rwanda gesteund dat in staat is gebleken tot massamoorden, zonder een veroordeling daarvan uit te spreken, aldus Kagamé.

Een hoge functionaris op het ministerie van buitenlandse zaken in Parijs zegt vanmorgen in Le Figaro dat Frankrijk geen enkele intentie heeft in Rwanda te blijven. “Wij willen het RPF ervan zien te doordringen dat wij niet tegen hen zijn. Wat wij willen is een verzoeningsactie op gang brengen.” Tot zover onze correspondent

In de Rwandese hoofdstad Kigali werd vandaag ondanks het in Tunis afgekondigde bestand weer zware strijd gemeld tussen het RPF en eenheden van het regeringsleger. Als gevolg daarvan moest een voorgenomen evacuatie door de Verenigde Naties van 300 burgers die vastzitten in het hart van de stad, worden uitgesteld.

Het RPF zou onder dekking van zware artilleriebeschietingen in het offensief zijn gegaan in de richting van het stadscentrum. Volgens de VN-macht UNAMIR hebben de rebellen daarbij het complex van de Kerk van de Heilige Familie op het regeringsleger en Hutu-milities veroverd. Maar het RPF zelf beschreef dat als propaganda van de zijde van het regeringsleger. Het RPF zegt alleen in een korte commando-actie 400 burgers uit de kerk te hebben bevrijd. Duizenden Tutsi's hebben hier hun toevlucht gezocht sinds president Habyiramana op 6 april werd gedood. Eerder deze week werden zestig jonge Tutsi's door Hutu-milities uit het complex ontvoerd en volgens getuigen vermoord. (Reuter, AFP)