Paars staat voor de politieke dood in de pot

Toegegeven, het tijdperk waarin het politieke trefwoord niet 'paars' maar 'polarisatie' luidde, kende momenten waarop je als verslaggever plaatsvervangende schaamte in je voelde opwellen. Joop den Uyl, Hans Wiegel, Marcus Bakker, Jan Terlouw, Dries van Agt: ze maakten elkaar soms wel erg makkelijk uit voor snoodaards die Het Absolute Kwaad in Nederland personifieerden. Bewijzen van verdorvenheid waren schaars, argumenten gingen niet zelden schuil onder een saus van retoriek & pathetiek, en het compromis bleek uiteindelijk nooit ver weg - maar er werd in ieder geval gevochten, er stonden partijen tegenover elkaar, er viel nog iets te kiezen. Er was hoop voor Den Haag.

Nu niet meer. Dag in, dag uit staan Wim Kok, Hans van Mierlo en Frits Bolkestein voor de ingang van de Eerste Kamer de pers 'optimistisch' te woord. De standpunten liggen 'niet ver uit elkaar', de eensgezindheid blijkt 'onverwacht groot', de mogelijkheid dat men tot een akkoord komt is 'zeker niet ondenkbeeldig'. Heeft de VVD ooit verklaard dat een regerende PvdA garant zou staan voor de financieel-economische teloorgang van Nederland? Eh, zand erover. Heeft de PvdA in het verleden gesteld dat VVD-ministers een tweedeling in de Nederlandse samenleving dichtbij zouden brengen? Eh, vergeten en vergeven. Heeft D66 de beide potentiële coalitiepartners regelmatig uitgemaakt voor stijve, verkruimelende pilaren van de vermaledijde zuilenmaatschappij? Eh, dat was toen.

'Paars' mag dan in de ogen van menige commentator een verfrissend perspectief zijn, in feite staat het voor de politieke dood in de pot. Tegenstellingen verdampen, meningsverschillen lossen op. Nog een week of wat en er valt in Nederland-consensusland helemáál niets meer te kiezen. De belangrijkste tegenstrever van het trio PvdA-D66-VVD zal een partij zijn die van nature een middenpositie inneemt, een partij die inhoudelijk gezien dan ook probleemloos bij 'paars' had kunnen aanschuiven. Wie durft te ontkennen dat dadelijk onder vrijwel alle besluiten van de ministersploeg net zo goed de handtekening van een christendemocraat zou kunnen prijken? So what, het CDAverdient straf voor bijna een eeuw ononderbroken machtsuitoefening.

Ondertussen wordt de oppositierol - één van de kurken waarop ons parlementaire stelsel drijft - in handen gelegd van een handvol op God en vaderland vertrouwende vertegenwoordigers van het reformatische volksdeel, een gedecimeerde en wanhopige Groen Links-fractie, de one issue-gerichte ouderenpartijen en een paar onderling twistende rechtsradicalen.

Als binnenkort inderdaad een paars kabinet tot stand komt, is het Binnenhof definitief gedoemd. Waarom zouden u en ik nog stemmen, discussiëren of zelfs maar interesse opbrengen als onze volksvertegenwoordigers - representant van welke stroming dan ook - zo goed met elkaar overweg kunnen dat elke plooi in het politieke landschap wordt gladgestreken?

Oppervlakkig gezien lijkt de zich onder regie van Van Mierlo aftekenende overeenstemming tussen de voormalige aartsvijanden VVD en PvdA winst, maar eigenlijk slaan we de aanloop gade van een begrafenis: die van de reeds jaren versuffende en zieltogende Nederlandse democratie. Niet voor niets is paars een van de dominerende kleuren bij rouwplechtigheden en op kerkhoven.

Het beste bewijs van een werkelijk levend kabinet Kok-Van Mierlo-Bolkestein zou zijn dat het in no time tenondergaat aan bekvechterij.