Kritiek op Jeltsins actie tegen de misdaad

MOSKOU, 17 JUNI. In het Russische parlement en in de media is gisteren scherpe kritiek geuit op de maatregelen van president Jeltsin om de misdaad te bestrijden. De aanpak van Jeltsin werd onder andere vergeleken met die van Stalin.

De Russische president heeft een aantal decreten uitgevaardigd om de groei van de misdaad een halt toe te roepen. Dinsdag gaf hij de politie de bevoegdheid verdachten een maand vast te houden zonder dat zij in staat van beschuldiging hoeven te worden gesteld. De politie heeft niet langer toestemming van de rechter nodig om de financiën na te trekken van verdachten en kennissen van verdachten. Ook voor het verrichten van huiszoekingen is geen gerechtelijke toestemming meer vereist.

De politie kan bij haar strijd tegen de georganiseerde misdaad ook de steun van het leger inroepen. De legerkrant Krasnaja Zvezda schreef gisteren dat de strijdkrachten op last van Jeltsin al plannen hebben opgesteld om bases, materieel en troepen ter beschikking te stellen. Wat de plannen precies inhouden bleef onduidelijk.

Verscheidene partijen in het parlement waarschuwden gisteren dat de maatregelen gedeeltelijk indruisen tegen de grondwet. Zo mag volgens de grondwet een verdachte slechts 48 uur zonder opgaaf van redenen worden vastgehouden. De parlementariërs zijn verder ontstemd over de manier waarop Jeltsin zijn plannen heeft afgekondigd: zonder betrokkenheid van het parlement, dat volgens de grondwet toch een wetgevende rol heeft. Het parlement zou later vandaag over de bestrijding van de misdaad debatteren.

“We zijn het er algemeen over eens dat het decreet de grondwet en de strafwet schendt”, zei Viktor Pochmelkin van Ruslands Keuze, een groep die Jeltsin doorgaans goed gezind is. Hij noemde Jeltsins maatregelen “volkomen onjuist” en “een ernstige inbreuk op de mensenrechten'. Volgens Pochmelkin staat alleen de partij van de ultranationalist Vladimir Zjirinovski volledig achter Jeltsins decreet.

De voorzitter van de juridische commissie van het parlement, de conservatieve Vladimir Isakov, noemde het decreet in een referentie aan de zuiveringen die Stalin doorvoerde een “prelude op 1937”. De Izvestia trok eenzelfde vergelijking: “De stalinistische onderdrukking begon met een versimpeling van rechtbank-procedures voor bepaalde misdaden? Vervolgens schafte men de rechtbanken helemaal af”, aldus Izvestia. “Vandaag verwijderen ze een bandiet zonder rechtbank of onderzoek, morgen komen ze voor de eerlijke man.”