DR. AHMED SUBROTO; Man van consensus

Precies zes jaar geleden trad dr. Ahmed Subroto (65) aan als secretaris-generaal van OPEC, de organisatie van olie-exporterende landen. Hij had zich gisteren een prettiger afscheid gewenst, maar een gevoelig meningsverschil binnen het ministerscomité van OPEC verhinderde een besluit over zijn opvolging. Als noodmaatregel werd besloten dat de Libische olieminister El-Badri tot eind dit jaar ook als secretaris-generaal moet optreden.

Het leek deze week allemaal pais en vree binnen het ministercomité van OPEC, de organisatie van olie-exporterende landen. Over de marktsituatie hoefden de twaalf olieministers zich dit keer het hoofd niet te breken, want de olieprijs trekt aan en het gezamenlijke produktieplafond van 24,52 miljoen vaten olie per dag zal voor het hele jaar gelden. In de herfst neemt de vraag naar brandstoffen verder toe, waardoor de sterk gedaalde inkomsten van de olielanden vanzelf weer zullen toenemen.

Over die 'lange termijnstrategie' was iedereen het eens. Maar juist over de gewichtigste kwestie van OPEC's huishouden, de opvolging van dr. Subroto wiens ambtstermijn eind deze maand afloopt, ontstond onenigheid. Venezuela had al steun van tien andere lidstaten voor de benoeming van zijn vroegere olieminister dr. Alirio Parra, maar Iran gooide als enige roet in het eten door vast te houden aan zijn eigen kandidaat, de ambassadeur in Japan Kazempour Ardebili.

De beminnelijke en ervaren Ahmed Subroto zag het allemaal wat bedremmeld aan, aldus waarnemers in Genève. Hij had best tot 1 januari willen aanblijven om een opvolger in te werken, maar daarvan wilden verschillende lidstaten niet weten. Geen enkel bezwaar tegen Subroto zelf, maar Venezuela en zijn tien medestanders wilden de opvolging nu regelen en willen geen vertegenwoordiger van Iran aan het roer van OPEC. Iran wordt beschouwd als een lastige lidstaat, die de afspraken binnen de organisatie nogal eens heeft overtreden en vaak overhoop ligt met de grootste en belangrijkste OPEC-producent, Saoedi-Arabië.

Dr. Subroto heeft OPEC het langst gediend van alle secretarissen in het 34-jarige bestaan van de organisatie. Hij is een typische aanhanger van het consensus-model, van afspraken voor een stabiele olievoorziening in de wereld - zelfs in een periode als de laatste Golfcrisis - tegen een redelijke prijs die zowel de Westerse economieën dient als de olieproducerende landen, die voor hun inkomsten sterk afhankelijk zijn van het zwarte goud.

Subroto, een internationaal gerespecteerd economisch expert, heeft zijn geboorteland Indonesië lang als hoogleraar, militair, als financieel- en economisch adviseur en als minister gediend. In zijn topfunctie bij OPEC maakte hij alle ups en downs van de organisatie mee, van oorlogen in het Midden-Oosten tot hoog oplopende en extreem dalende olieprijzen die de investeringen in de olielanden ernstig in gevaar brengen.

Vorige maand verzette Subroto zich tijdens een bijeenkomst in Wassenaar nog tegen de veelgehoorde mening dat OPEC een kartel van inhalige olieproducenten zou zijn en pleitte daarentegen tegen protectionisme en voor vrije handel. Consequent heeft de scheidende secretaris-generaal zich de laatste jaren ook gekeerd tegen de in zijn ogen oneerlijke plannen van Westerse landen om de (milieu-)belastingen op olie nog verder op te voeren, omdat het Westen al veel meer verdient aan olie dan de produktielanden zelf.