Arbeidsbureaus werken aan zichzelf

DEN HAAG, 17 JUNI. De regionale arbeidsbureaus werken aan zichzelf. Dit jaar korten ze stevig op hun subsidies om werklozen aan een baan te helpen en geven aanzienlijk meer uit aan eigen personeelskosten. Dit blijkt uit een onderzoek van Uitgeverij GVU naar de beleidsplannen van de achtentwintig regionale arbeidsbureaus.

De regionale besturen voor de arbeidsvoorziening (RBA's) hebben te maken met een korting op hun begroting. De invulling hiervan wordt overgelaten aan de RBA's en het blijkt dat de onderlinge verschillen steeds groter worden. Op één na hebben alle RBA's de uitgavenpost voor beheer en personeel in 1994 verhoogd. In totaal is hiermee 79,6 miljoen gulden extra gemoeid. De gemiddelde verhoging bedraagt 9,4 procent en de grootste stijging van de personeelskosten vindt plaats bij het RBA Drechtsteden (38,8 procent).

Daarentegen wordt gekort op de drie belangrijkste subsidieregelingen waarover de RBA's beschikken. Bij 25 van de 28 RBA's gaat het bedrag voor deze subsidies naar beneden. In totaal is 100,4 miljoen gulden minder beschikbaar. De gemiddelde daling is 23,4 procent, met als uitschieter het RBA Noord/Midden Limburg, waar het subsidiebedrag met 59 procent daalt.

Tussen de verschuivingen en de resultaten van de arbeidsbureaus of de omvang van de regionale werkloosheidsproblematiek is geen verband, aldus mr. Pablo van Klinken van Uitgeverij GVU. Deze uitgeverij in Duivendrecht is gespecialiseerd in publicaties over subsidieregelingen in Nederland en heeft ten behoeve van een overzicht van subsidies voor werkzoekenden de beleidsplannen van de achtentwintig RBA's voor dit jaar onderzocht.

Uit de gegevens van GVU blijkt dat de verhouding tussen eigen budget en het verleende subsidiebedrag bij vrijwel alle RBA's dit jaar verschuift ten gunste van het eigen personeelsbestand. Bij de RBA Noord- en Midden Limburg bedraagt deze verschuiving maar liefst 176 procent ten nadele van de subsidies voor werklozen.

Een woordvoerder van het overkoepelende Centraal Bestuur voor de Arbeidsvoorziening in Rijswijk bevestigt de verschuiving in het uitgavenpatroon. “We hebben de terugloop in de subsidies geconstateerd. In de praktijk zijn de subsidies niet echt populair. Ze hebben niet het gewenste effect”, zegt ze. De stijging van de personeelskosten zijn volgens haar het gevolg van het beleid om meer arbeidsconsulenten in te zetten, die bedrijven bezoeken om te bemiddelen bij de recrutering van werklozen. Dit zogenoemde 'draaggolf-beleid' werpt volgens haar vruchten af: “Het eeste kwartaal van dit jaar gaf een stijgende lijn in het aantal plaatsingen van werklozen. Het resultaat is goed.”

Van Klinken is hiervan niet onder de indruk. “Ik heb nog nooit een evaluatierapport van de drie subsidieregelingen gezien. Er is geen algemene lijn, want het ene RBA schaft subsidies af, terwijl het andere de bedragen vergroot. Als die subsidies niet werken, zou dat toch in het landelijke beleidsplan vermeld moeten worden, maar ik zie dat nergens staan.”

In de RBA's werken de organisaties van werkgevers, werknemers en de lokale overheid samen. De RBA's ontvangen geld voor een aantal kaderregelingen waaraan ze zelf invulling mogen geven. Voor de belangrijkste drie - scholing, uitzendarbeid en arbeidsinpassing - bestaan op deze manier al 84 verschillende subsidieregelingen. Voor werkgevers, aldus Van Klinken, is het daardoor vrijwel onmogelijk om een overzicht van de subsidiemogelijkheden te hebben om een werkloze aan te nemen.

Voor de Kaderregeling Scholing (collectieve en individuele scholing van werklozen) is in 1984 199 miljoen beschikbaar, voor de Kaderregeling Arbeidsinpassing (werkervaringsplaatsen bij non-profitinstellingen en bedrijven) 111 miljoen en voor de Kaderregeling Uitzendarbeid (loonkostensubsidie aan bedrijven) 19 miljoen. De landelijke 'taakstelling' voor 1994 is dat de KRS 58.875, de KRA 12.460 en de KRU 3.472 werklozen aan scholing of werk helpen.

De beheers- en personeelskosten van de ruim 7.700 werknemers bij de arbeidsvoorziening (sinds de 'tripartisering' in 1991 is het personeelsbestand met 55 procent toegenomen) bedragen dit jaar 931,4 miljoen gulden. De begroting van 2,2 miljard gulden wordt gevuld door een rijksbijdrage van 1,7 miljard en geld van de Europese Unie. Op de rijksbijdrage is ten opzichte van 1993 een bedrag van 135 miljoen gekort.

De kosten om een werkloze aan een baan te helpen lopen per RBA sterk uiteen. De 'goedkoopste' bemiddeling bedraagt 6.000, de duurste 17.000 gulden per werkloze.