VS stellen sancties Noord-Korea voor, Rusland is tegen

WASHINGTON/ TOKIO, 16 JUNI. De Amerikaanse regering heeft gisteren een wapenembargo tegen Noord-Korea voorgesteld als een van de sancties om Pyongyang te dwingen zijn nucleaire installaties open te stellen voor internationale inspectie. Moskou heeft het voorstel al afgewezen.

De sancties zouden, na aanvaarding door de Veiligheidsraad, in werking moeten treden na een 'genadeperiode' van 30 dagen. De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Madeleine Albright, heeft gisteren het Amerikaanse voorstel in de Veiligheidsraad van de VN laten circuleren. Daarmee is president Clinton de fase van verzoeningsgezindheid tegenover Noord-Korea gepasseerd en is hij overgegaan tot de eerste stap op de escalatieladder van dreigementen.

Rusland zal de Amerikaanse ontwerp-resolutie over sancties tegen Noord-Korea in de Veiligheidsraad niet steunen, zo heeft minister van buitenlandse zaken Kozyrev vandaag laten weten. Volgens Kozyrev hebben de VS nagelaten Rusland over de tekst van de resolutie te consulteren, hetgeen een schending zou zijn van afspraken die de twee landen hierover eerder hebben gemaakt. Kozyrev liet in het midden of Rusland zich bij een stemming zal onthouden of tegen zal stemmen. Dit laatste zou neerkomen op een veto.

Ook China, dat eveneens over vetorecht in de Veiligheidsraad beschikt, verwierp vandaag het Amerikaanse voorstel. Een Chinese regeringswoordvoerder wees opnieuw op een dialoog tussen de betrokken partijen als “enige manier om tot een goede oplossing te komen”. Peking zei overigens niet met zoveel woorden dat het een desbetreffende resolutie met een veto zou dwarsbomen.

De Japanse regering daarentegen heeft de Verenigde Staten laten weten dat het “in principe” de gisteren door de VS voorgestelde VN-sancties tegen Noord-Korea steunt. Premier Hata onderstreepte dat Japan de sancties niet beschouwt als strafmaatregel, maar als drukmiddel om Noord-Korea ertoe te bewegen zijn opstelling in de nucleaire kwestie te herzien. “De deur naar dialoog moet open blijven”, aldus Hata.

“We zullen zeer doelbewust zijn, zeer standvastig”, zei Clinton gisteren. De sancties zijn bedoeld als reactie op de terugtrekking van Noord-Korea uit het Internationale Atoom Energie Agentschap (IAEA) dat toezicht houdt op nucleaire installaties. Noord-Korea heeft ook aangekondigd dat het twee inspecteurs voor splijtstoffen uit het land wil verwijderen, maar dat is nog niet gebeurd. De Noordkoreaanse regering heeft splijtstofstaven uit de kernreactor van Yongbyon verwijderd. Ze liggen in koelwater. Als ze uit het water worden gehaald, kan het proces van plutoniumextractie beginnen.

Pag.5: VS hechten aan verbod wapenhandel

In fase één van de sancties stelt Washington voor om een einde te maken aan de wapenhandel met Noord-Korea en aan alle economische bijstand van de Verenigde Naties. Verder moeten de relaties in het onderwijs en op cultureel en wetenschappelijk gebied worden teruggeschroefd.

In fase twee moet al het financiële verkeer naar Noord-Korea worden stopgezet, met name de geldzendingen van Koreanen in Japan. Over beide fasen moet apart worden gestemd. “Er is een alternatief pad, en een heel goed pad voor Noord-Korea. Ze hoeven niet meer geïsoleerd te raken. Ze zouden meer betrokken kunnen raken bij de wereld op manieren die veel beter zouden kunnen zijn voor hun mensen”, zei Clinton. “Ik denk dat Noord-Korea een koers van eigenbelang volgt, die volgens de rest van ons het doel voorbij zal streven”.

Aan het wapenembargo hecht de regering-Clinton veel waarde. Noord-Korea verkoopt complete raketsystemen aan landen als Iran en Syrië. Deze landen zouden met die raketten ook kernkoppen kunnen lanceren als ze daarover zouden kunnen beschikken. Iran heeft Scud B en Scud C raketten geïmporteerd uit Noord-Korea als ook de technologie om zelf die raketten te produceren. De Amerikaanse angst is dat Noord-Korea, begerig naar harde valuta, een belangrijke exporteur wordt voor wapentechnologie en splijtstoffen, die bondgenoten in het Midden-Oosten en in Europa zouden kunnen bedreigen. Clinton hoopt dat Syrië mee zal doen met de boycot tegen wapenleveranties uit Noord-Korea.

Gistermorgen heeft Clinton met Congresleden overlegd over de stappen tegen Noord-Korea. Na het overleg maanden de Congresleden tot voorzichtigheid. De Noordkoreaanse regering heeft aangekondigd dat het sancties als een “oorlogsdaad” beschouwt. “We nemen nu wat risico dat de Noordkoreanen plotseling gaan uithalen”, zei een functionaris van het Pentagon. “Maar als we niets doen wordt het risico op de lange en middellange termijn nog veel groter.”