Vlaamse 'Fledermaus' is ouderwetse operette

Voorstelling: Die Fledermaus van J. Strauss door de Vlaamse Opera o.l.v. Stefan Soltesz m.m.v. o.a. John Hurst, Cynthia Lawrence, Gabriele Reinholz, Birgit Beer en Karl Merkatz. Regie: Petrika Ionesco. Gezien: 14/6 Opera Gent. Herhalingen: 17, 19, 21, 25/6 Gent; 30/6; 2, 3, 5, 8/7 Antwerpen.

In het Holland Festival van 1987 bracht de Nederlandse Opera Die Fledermaus in het Muziektheater: terwijl het publiek de zaal betrad stond daar een bibberende man op het podium - de klassieke operette van Johann Strauss speelt in de kersttijd. De reprise was in april 1991 en dit jaar wordt Die Fledermaus eindelijk in Amsterdam gebracht in het juiste jaargetijde: december.

Dat voorbeeld wordt niet gevolgd door de Vlaamse Opera, die nu in juni en juli Die Fledermaus in Gent en Antwerpen speelt. Maar elke verwijzing naar de kersttijd is dan ook zorgvuldig weggelaten in de overigens zo conventionele enscenering die Petrika Ionesco eerder maakte voor de Opera van Catania. Deze Fledermaus is verder vooral operette op de ouderwetse operette-manier: vrijwel alles is flink gechargeerd en er wordt vooral luidruchtig op effect gezongen.

Deze voorstelling lijkt bijna haaks te staan op het vaak zo bijzondere artistieke beleid van de Vlaamse Opera. De geacheveerde verfijning en de subtiele nuances die de Amsterdamse versie met het Concertgebouworkest o.l.v. Nikolaus Harnoncourt kenmerkten zijn hier verre te zoeken. Ook in de gevoeliger delen, zoals het Brüderlein, Brüderlein und Schwesterlein blijft de aanpak hardhandig en ontbreekt het authentiek smeltende sentiment.

Dat is toch merkwaardig bij dirigent Stefan Soltesz, een Hongaar die zijn opleiding in Wenen kreeg, en een goeddeels origineel Duitstalige cast. Er wordt dan wel niet echt geschmierd, maar de gedachte daaraan is niet erg ver uitgebannen. Een traditioneel opzienbarende Einlage met bekende nummers in het tweede bedrijf ontbreekt, maar die functie wordt tussendoor vervuld door Anton Steingruber die zijn rol als de telkens in opera uitbarstende Alfred opvat als ware hij Pavarotti zelf.

De twee hoofdrolspelers John Hurst (Eisenstein) en Cynthia Lawrence (Rosalinde) zijn Amerikanen. Hij kan radslagen maken en doet dat ook, zij kan soms erg bruusk zingen, al viel dat in haar csardasz Klänge der Heimat gelukkig mee. Birgit Beer, die de na de generale repetitie ziek geworden Tinuke Olafimihan verving als Adele, heeft een kleine stem en een beperkte coloratuurtechniek.

Uiteindelijk is de vaak door de langdurige speelscènes zo slepende laatste acte nog het best: wat de acteur Karl Merkatz (in 1991 ook in Amsterdam) hier presteert als de dronken gevangenisbewaker Frosch is leuk en onderhoudend.