Anoniem overzicht roofdrukken Reve

ROTTERDAM, 16 JUNI. Er is een aparte, anoniem uitgegeven bibliografie van roofdrukken van het werk van Gerard Reve verschenen, zeer tegen de zin van de auteur. Die protesteerde in 1991 tegen een officiële bibliografie van het Letterkundig Museum, waarin roofdrukken waren opgenomen.

Om die reden bedient de uitgever zich van de schuilnaam Tranendal, luidt de plaatsnaam van uitgave Westernieland, en ontbreekt de naam van de samensteller. Maar het beknopte voorwoord is gesigneerd met de letters J.B.W.P. - de initialen van Johan Polak, uitgever van veel boeken van Gerard Reve. Johan Polak kan echter niets met deze bibliografie van roofdrukken van Reve te maken hebben, want hij is al enige tijd dood en dit boekje is net uit.

Reve is fel tegenstander van het inventariseren van roofdrukken van zijn werk. Het zou het drukken van ongeautoriseerde uitgaven stimuleren en verzamelaars aanzetten deze uitgaven te kopen. Toen Reve ontdekte dat het Letterkundig Museum in Den Haag van plan was een bibliografie van zijn werk samen te stellen inclusief roofdrukken, zei hij het vertrouwen in het museum op. Het gevolg was dat het museum de tentoonstelling ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van de volksschrijver aan zijn neus voorbij zag gaan.

De bibliografie kwam er overigens wel. Maar na bemiddeling van minister d'Ancona besloot men de roofdrukken op te nemen als appendix.

In de museumuitgave zijn titelbeschrijvingen van de roofdrukken en informatie uit het colofon en de verantwoordingen zeer summier.

In de nu verschenen roofdrukkenbibliografie - getiteld Waarvoor? Geld? Roem? Eer? Waarvoor dan?, de tekst van een uitnodiging van een oude Reve-tentoonstelling - zijn die gegevens in extenso opgenomen, inclusief vier afbeeldingen van titelpagina's van roofdrukken. Het boekje telt 48 pagina's, waarop 53 roofdrukken zijn beschreven - één meer dan op de steekkaarten van het Letterkundig Museum - en vijf pastiches in Reviaanse trant. Ter gelegenheid van deze uitgave is bovendien een nieuwe roofdruk verschenen, getiteld No. 54. Het gaat om een tekst die Reve op 1 mei 1945 in Het Parool schreef over voedseldroppings. De oplage van deze roofdruk bedraagt 25 genummerde exemplaren, van de roofdrukkenbibliografie zijn 51 genummerde exemplaren uitgegeven, die waarschijnlijk onder de toonbank verkocht worden.

Gerard Reve reageert ontstemd op het nieuws. “In die roofdrukken verschijnen onbenullige dingen van vroeger die ik niet herdrukt wil zien. Dat doet mij ernstig schade. Ik kan geen lang stuk meer in een krant zetten of er wordt een roofdruk van gemaakt. Het is echt een industrie geworden, waar veel geld in omgaat, misschien wel een half miljoen gulden. Ze zeggen: wees blij dat je geroofdrukt wordt, maar het kost mij geld. Ze zullen je in Nederland nooit vergeven dat je je kop boven water houdt zonder je hand op te houden. Een schrijver die verkoopt wordt beschouwd als een schaamteloze imperialist.”