Akkoord over bezuiniging 20 mld nabij

DEN HAAG, 16 JUNI. PvdA, VVD en D66 zijn het er bijna over eens om de komende vier jaar een kleine 20 miljard gulden te bezuinigen. Daarmee lijkt een dreigend geschil tussen PvdA en de andere partijen opgelost.

De voorgenomen ombuigingsoperatie zou de grootste zijn waaraan een nieuw kabinet ooit is begonnen. Gisteravond zei Kok dat hij zijn mede-onderhandelaars “over z'n manchet” had voorgerekend dat het totale ombuigingspakket uit zo'n 20 miljard zou moeten bestaan. Hij hield daarbij rekening met de 2 miljard die het nog zittende kabinet al per 1 januari 1995 had gereserveerd voor lastenverlichting. Voor Bolkestein betekende dit naar eigen zeggen “een belangrijke stap in de goede richting”.

Eerder wilde Kok niet verder gaan dan 14 miljard, 6 miljard meer dan in het verkiezingsprogramma van de PvdA was aangekondigd. Deze opstelling leidde tot irritatie bij VVD en D66.

Inmiddels zijn de onderhandelaars dichter bij elkaar gekomen over een hoger bezuinigingsbedrag. Een deel daarvan is niet ingevuld, maar moet door de nieuwe ministers op hun eigen begroting worden gevonden.

Fractiespecialisten van de drie partijen zijn het op hoofdlijnen eens geworden over het volksgezondheidsbeleid voor de komende jaren. Het 'zorgteam' vindt dat in de voor iedereen verplichte volksverzekering AWBZ alleen zware en zo goed als onverzekerbare risico's thuishoren, zoals verpleging en verzorging. Dat betekent onder meer dat de bejaardenzorg in de AWBZ wordt ondergebracht, zoals onlangs de commissie-Welschen in haar advies over de toekomst van de ouderenzorg adviseerde. De geneesmiddelen zouden uit de AWBZ moeten. Toenmalig staatssecretaris Simons (volksgezondheid) streefde er de afgelopen jaren naar vrijwel alle essentiële voorzieningen in de AWBZ onder te brengen. De AWBZ moest daarmee uitgroeien tot de voor iedereen verplichte basisverzekering tegen ziektekosten. Een meerderheid in de Tweede Kamer stelde vorig jaar vast dat dit plan niet haalbaar was, onder meer om uitvoeringstechnische redenen. Gevolg daarvan is dat de geneesmiddelen en de kunst- en hulpmiddelen (krukken, steunkousen), pas tweeënhalf jaar in de AWBZ, weer uit de volksverzekering wordt gehaald, mits de fractieleiders de voorstellen van het zorgteam overnemen. Dat hangt vooral af van de inkomensgevolgen.

In grote lijnen volgen de fractiespecialisten de voorstellen van de commissie-Biesheuvel: die stelde voor om de specialisten te integreren in het ziekenhuisbedrijf en de koppeling tussen inkomen en verrichtingen te verbreken. Het zorgteam is ook voorstander van een voor iedereen verplicht eigen risico voor ziektekosten van 200 gulden per jaar, ter vervanging van bestaande eigen bijdragen.

Al geruime tijd wordt gestudeerd op invoering van een verplicht eigen risico tot een maximum dat afhankelijk is van het inkomen, naar analogie van het verzekeringssysteem bij ambtenaren. De drie partijen zijn het nog niet eens over de mate waarin ziektekostenpremies afhankelijk van het inkomen moeten worden. Wel hanteren zij het uitgangspunt dat de premies voor ziekenfondsverzekerden minder afhankelijk van het inkomen moeten worden en van particulier verzekerden meer.