VS spreken van een 'ernstige ontwikkeling' in N-Korea

WASHINGTON, 15 JUNI. De Verenigde Staten zijn uitermate bezorgd over de officiële mededeling van Noord-Korea dat het zich terugtrekt uit het Internationale Agentschap voor Atoomenergie (IAEA) van de Verenigde Naties. Een hoge functionaris van het ministerie van defensie noemde de terugtrekking een “ernstige ontwikkeling”. Onduidelijk is nog wat de terugtrekking betekent en of de internationale inspecteurs van splijtstoffen uiteindelijk Noord-Korea moeten verlaten.

In de oorspronkelijke opzet zou Amerika slechts milde sancties vragen aan de Veiligheidsraad, zoals stopzetting van technische bijstand en culturele en wetenschappelijke uitwisseling. Nu overweegt de Amerikaanse regering hardere stappen voor te stellen als de inspecteurs ook daadwerkelijk worden heengezonden.

De Noordkoreaanse regering heeft splijtstofstaven uit de kernreactor in Yongbyon gehaald. De inspecteurs zijn nog niet uit het land verwijderd en kunnen nog steeds controleren of de staven in het koelwater blijven en niet eruit worden genomen om te worden verwerkt.

Amerikaanse functionarissen weten niet wat de Noordkoreaanse president Kim Il Sung op het oog heeft met de schending van de regels van het Nonproliferatie Verdrag (NPV). “De mensen die het beter horen te weten, zoals Russen en Chinezen begrijpen het ook niet, zeggen ze ons”, aldus een functionaris van het Pentagon.

De functionaris vindt de reis van ex-president Carter naar Noord-Korea “nuttig” maar verwacht er niet veel van. De televisie-evangelist Billy Graham was al eerder op bezoek in Pyongyang en dat leidde ook tot niets. Afgelopen week kwam Selig Harrison, een medewerker van de Carnegie Endowment, terug van besprekingen in Pyongyang. “Maar we geven sterk de voorkeur aan een oplossing door onderhandelingen”, aldus de functionaris.

De functionaris van het Pentagon zegt dat “niets is uitgesloten”, ook niet een eventuele preventieve luchtaanval op Noordkoreaanse kerncentrales. Van een Amerikaanse invasie van het noorden kan echter geen sprake zijn. De Amerikaanse regering zal ook de Amerikaanse militaire apparatuur in Zuid-Korea verbeteren en uitbreiden. Er zijn al Apache-helikopters opgesteld en Patriot luchtafweerraketten geplaatst. De mogelijkheden van lucht- en zeetransport naar Zuid-Korea worden verbeterd. Maar verder zijn er weinig mogelijkheden voor Amerika. “China ondersteunt in principe geen sancties. Als er sancties tegen Noord-Korea komen, moeten zij 90 procent van de last dragen”, aldus de Pentagon-functionaris.

De meeste aanvoer naar Noord-Korea komt over het Chinese vasteland. Toch vindt de functionaris het beter om nu een zeker militair risico te nemen dan om later te worden geconfronteerd met nabije Noordkoreaanse kernwapens. Noord-Korea heeft aangekondigd dat het een economische boycot als een “daad van oorlog” beschouwt.

Voor het Congres is de Amerikaanse machteloosheid tegenover het Noordkoreaanse blufpoker met plutonium verwarrend. De Democratische afgevaardigde Tom Lantos zei vorige week dat de Amerikaanse reactie een “Alice-in-Wonderland-karakter” had. Toch is het voor Amerikaanse Congresleden moeilijk om op te roepen tot stappen die de 37.000 man Amerikaanse troepen in Zuid-Korea in gevaar kunnen brengen. Het zou hun later nagedragen kunnen worden.