Treinverkeer moeizaam op gang; Akkoord bij NS verdeelt personeel

UTRECHT, 15 JUNI. Een akkoord tussen de Nederlandse Spoorwegen en de vakbonden, dat vannacht na veertien uur onderhandelen is bereikt, heeft vanmorgen geleid tot grote verdeeldheid onder het stakende treinpersoneel.

Na een staking van ruim twee dagen is het treinverkeer in de loop van vanmorgen slechts ten dele weer op gang gekomen.

In Groningen, Hengelo, Lelystad, Rotterdam, Zutphen, Leeuwarden, Nijmegen, Utrecht, Zwolle, Hoorn, Maastricht, Dordrecht, Winterswijk, Eindhoven en Emmen konden de stakers zich vanmorgen niet in het akkoord vinden. Hiermee was een meerderheid van het rijdend personeel tegen. Zij waren verbolgen dat een 'overcompleetverklaring' van een aantal van hen nog steeds niet van tafel is.

Pas nadat aan het einde van de ochtend de bonden hun leden hadden opgeroepen de acties op te schorten, gingen er weer meer treinen rijden. Aan het begin van de middag reden rondom Groningen, Leeuwarden, Hengelo en Nijmegen nog steeds geen treinen.

Het akkoord tussen de NS-directie en de bonden behelst afspraken over inkrimping van het aantal machinisten en conducteurs (met 196 personen) en bevordering van een vrijwillige vierdaagse werkweek voor het rijdend personeel met behoud van 92 procent van het bruto loon. Daarnaast voorziet het akkoord in een tweejarige CAO voor alle 28.000 NS-werknemers zonder loonsverhoging. Wel krijgen de NS'ers twee extra vrije dagen en de 50-plussers onder hen nog eens drie extra vrije dagen.

Een woordvoerder van de spoorwegvakbond FSV sprak vanmorgen van “een grote puinhoop”. De bonden hadden erop gerekend dat de stakers het akkoord zouden accepteren. Volgens de woordvoerder speelde een rol dat “de mensen oververmoeid zijn”. “Dan lopen de emoties hoog op en komt de uitleg van het akkoord niet goed over.”

Of de overcompleet verklaarde machinisten en conducteurs daadwerkelijk worden ontslagen, is overigens lang niet zeker. In een vorig jaar afgesloten sociaal plan is overeengekomen dat 'overcomplete' werknemers gedurende drie jaar worden begeleid bij het vinden van een andere functie. Maar volgens de woordvoerder “hebben de mensen daar op dit moment geen boodschap aan”.

De bonden willen deze en volgende week met hun leden in de diverse standplaatsen tot overeenstemming zien te komen. De Vervoersbond FNV houdt daarnaast een referendum onder alle leden die bij het spoor werken, dus niet alleen het rijdend personeel. FSV, FNV en de Vervoersbond CNV gaan er vooralsnog vanuit dat de NS niet bereid zijn meer toezeggingen te doen.

Pag.3: NS zijn tevreden over de 'extra stabiliteit'

Zowel de NS-directie als de vakbonden toonden zich na afloop van het beraad ingenomen met het resultaat. “Bijzonder tevreden”, reageerde NS-bestuursvoorzitter R. den Besten. Volgens hem biedt de tweejarige CAO de NS “extra stabiliteit en extra arbeidsrust”, die goed van pas komen bij de actuele omschakeling van overheidsbedrijf naar commerciële (private) onderneming.

De kostenstijging als gevolg van de arbeidstijdverkorting becijferde Den Besten op circa 25 miljoen gulden, wat overeenkomt met 1,3 procent van de loonsom. De suggestie dat de NS hiermee tamelijk goedkoop wegkomen, wees hij van de hand. “De afspraken steken niet onaardig af tegen het gemiddelde van andere tweejarige CAO's.”

Onderhandelaar G.W. Korteweg van de Vervoersbond FNV zei namens de vier betrokken vakbonden eveneens “zeer tevreden” te zijn met het akkoord. Hij wees erop dat de NS aanvankelijk van plan waren 110 machinisten en 360 conducteurs 'overcompleet' te verklaren. Die aantallen zijn teruggebracht tot 50 machinisten en 146 conducteurs, van wie 70 conducteurs in elk geval tot 1 januari 1996 nog ander werk krijgen bij NS.

De NS garanderen niet dat er geen gedwongen ontslagen zullen vallen, maar Korteweg verwacht dat voor de vrijwillige vierdaagse werkweek zo veel belangstelling zal zijn, dat dit lot uiteindelijk geen enkele machinist of conducteur zal hoeven treffen. Daarnaast leveren de bedongen extra vrije dagen volgens hem bij volledige herbezetting 300 banen op.

Vanmorgen tussen 10.00 en 11.00 werd de hal van Utrecht CS door de politie afgezet. Bij de verkeersleiding van de NS waren anonieme telefoontjes binnengekomen over een bom die in één van de kluizen zou liggen. De politie nam de melding zeer serieus, maar onderzoek wees uit dat er geen explosieven in de hal aanwezig waren. De politie zei een “causaal verband” met de stakingsacties bij de spoorwegen niet uit te sluiten.

Abonnementhouders kunnen bij de NS een schadeclaim indienen. Zij krijgen dan een deel van hun kaart vergoed dat evenredig is aan het aantal stakingsdagen. Bij een jaarkaart bijvoorbeeld gaat het om vier van de driehonderdvijfenzestig dagen waarvoor betaald is.