Strijd Eurofracties om 'zwevende zetels' begonnen

De socialistische fractie (SPE) is uit de Europese verkiezingen in verhouding tot de christen-democratische fractie (EVP) versterkt naar voren gekomen. Maar de machtsverhouding tussen de twee grootste fracties in het Europese Parlement kan voor de installatie van het nieuwe Europese Parlement in juli nog veranderen door de 'zwevende' politieke groeperingen die bij geen van de fracties zijn ingedeeld, of van fractie zullen wisselen.

De socialistische fractie heeft er met 200 zetels drie zetels bij gekregen, de christen-democratische fractie is met 14 zetels teruggegaan naar 148 zetels.

De onderhandelingen tussen de twee grootste fracties in het Europese Parlement met de 'zwevers' zijn in volle gang. Door de anti-Europese houding van veel Britse conservatieven is het niet zeker of zij in de christen-democratische fractie die een federalistsiche traditie heeft, zullen blijven. De vraag of de nieuwe partij van Berlusconi, Forza Italia, die goed is voor 27 zetels, zich bij de christen-democratische fractie EVP kan aansluiten, zorgt in die fractie voor opschudding.

De 27 zetels van Berlusconi komen goed van pas, maar sommige EVP-leden hebben bezwaar tegen de opname van Forza Italia omdat de partij in de Italiaanse regering samenwerkt met neo-fascisten. De EVP ondervindt echter concurrentie van de liberale fractie die ook open staat voor onderhandelingen met Forza Italia voor lidmaatschap. De minister van buitenlandse zaken Martino heeft gezegd zowel met de liberale als met de christen-democratische fractie over aansluiting te willen praten.

De Duitse bondskanselier Kohl zou er voorstander van zijn dat Berlusconi's partij in de EVP wordt opgenomen. De lijsttrekker van de Nederlandse christen-democraten Maij Weggen heeft daarentegen gezegd dat de partij van Berlusconi onvoldoende verwantschap heeft met de EVP.

De kleine partijen hebben in de Europese Verkiezingen veel stemmen gewonnen, ten koste van de grote traditionele partijen. Het is echter de vraag of deze kleine partijen in het Europese Parlement ook eigen fracties gaan vormen of zich zullen inschrijven bij de grote partijen.

Zo staat nog niet vast tot welke fractie de Franse Anti-Maastricht partij van Philippe De Villiers (13 zetels) gaat behoren, evenals de nieuwe partij van Bernard Tapie, Energie Radicale (13 zetels). Deze laatste heeft geopperd een links-liberale groep te vormen met de Britse liberalen (2 zetels) en de Nederlandse liberalen, waar in Europese begrippen ook D66 onder verstaan wordt (in totaal 10 zetels).

De vereisten voor het vormen van een eigen fractie in het Europees Parlement zijn dat deze ten minste 26 leden moet hebben uit eén land, 21 leden uit twee landen of als drie landen de fractie vormen, minimaal 16 leden.

De Franse gaullisten (14 zetels) die tot dusver samen met de Ierse partij Fianna Fail (7 zetels) een eigen fractie in het Europarlement vormden, stappen mogelijk over naar de christen-democratische fractie. Veel van hen onderschrijven echter niet het streven naar een federalistisch Europa en kijken daarom eerder richting 'anti-Maastricht-bondgenoten' uit de Deense Anti-Maastricht partij (2 zetels) en naar hun landgenoot De Villiers met zijn partij voor een Europa van zelfstandige naties (13 zetels).

De fractievoorzitter van de EVP, Leo Tindemans, heeft bevestigd dat er met de gaullisten over aansluiting wordt gepraat. Tindemans heeft ook gezegd dat hij in geen geval de leden van de neo-fascistsiche regeringspartij Nationale Alliantie (11 zetels) in zijn fractie wilde opnemen. Hij zei wel bereid te zijn tot samenwerking met de vroegere christen-democraten van Berlusconi's partij Forza Italia.

Voor de opname van de partij van Berlusconi in de EVP moet om toestemming gevraagd worden van de Italiaanse christen-democraten die al zitting hebben in de fractie. De partij van Berlusconi zou volgens artikel 5b in het partijreglement als 'geestverwant' kunnen worden opgenomen, net als destijds de Britse Tories. Er moet bij gewone meerderheid van stemmen over besloten worden. Een andere mogelijkheid is dat de Britse Conservatieven (19) zetels samen met de Italiaanse partij van Berlusconi (27 zetels) , de partij van Villiers (13 zetels) en een aantal Gaullisten een eigen fractie gaan vormen. Het nadeel van kleine fracties is echter dat zij minder greep hebben op de besluitvorming in het Europese Parlement. De grote fracties hebben gemakkelijker toegang tot de regeringen en de Commissie, meer spreektijd in de plenaire vergaderingen en hebben meer greep op de samenstelling van de agenda. Bij cruciale beslissingen in het Europese Parlement moeten 260 stemmen verzameld worden en komt het aan op de samenwerking tussen de twee grootste fracties.